Eigen RadarBilim
Analiz

Yeni denilen sonuçlar hangi dayanakla sınanır?

Fajların bakteride işlemesi, kuantum bilgisayarının işletim kanıtı ve matematikte önceki yazına atıf, her alanda farklı ama görünür karşılaştırma dayanakları gerektiriyor.

Bilim··Akşam
Bronz bir karşılaştırma yolu üzerinde gözenekli yüzeye bağlanan altın filament, mavi kristal kafesli mekanik çerçeve ve geride farklı oyuklara oturan fasetli biçimler.

İşlev, laboratuvarda görünür olur

Stanford ekibinin Evo 1 ve Evo 2 genom modelleriyle yazdırdığı fajlarda ilk dış sınama, dizinin ilginç görünmesi değil, bakteride virüs olarak işleyip işlemediğiydi. Ars Technica'nın aktardığı çalışmada hesaplamalı süzgeçten geçen 302 tasarımın 285'i kimyasal olarak sentezlendi ve bakteriye aktarıldı. Bunların 16'sı E. coli'nin çoğalmasını engelledi. Bu sayı, modelin ürettiği her genomun çalıştığı anlamına gelmiyor; verilen deney düzeninde, belirli bir konakta işlev gösteren alt kümeyi gösteriyor. Fajlar, bakterileri enfekte eden virüslerdir; bu nedenle burada ölçülen şey insanlarda ya da başka virüs türlerinde etki değildir. Araştırmacıların ΦX174'ün başlangıç bazlarını verdiği, tasarımları belirli hesaplamalı koşullardan geçirdiği ve ardından canlı bakteride denediği yol, iddianın sınırlarını da tanımlıyor. Yeni bir dizi için anlamlı eşik, bu deneydeki işlevdir. Aynı dizinin başka bir bakteride, başka bir ortamda veya başka bir amaçla nasıl davranacağı bu sonuçtan çıkarılamaz. Bu ayrım, bildirilen sonucu hem somut hem de dar tutar.[1]

Çalışma iddiası için işletim kanıtı

Saxon Q'nun elmas tabanlı kuantum bilgisayarı için ölçüt başka bir yerde duruyor. Şirket, azot-boşluk temelli makinesinin oda sıcaklığında standart bir sunucu rafında çalıştığını ve 10 kübiti geçtiğini söylüyor. Live Science, 128 kübite kadar raf sistemleri sunulduğunu ve gelecek yıl için 512 kübitlik yapılandırmaların vaat edildiğini yazıyor. Haberin aynı zamanda koruduğu sınır önemli: yayın, teknolojinin nasıl çalıştığını anlatan bir teknik tanıtım belgesi gördü; ancak 10 kübitin üzerinde işleyen bir azot-boşluk bilgisayarını gösteren yayımlanmış araştırma bulamadı. Şirketin tek kübit doğruluğu için verdiği yüzde 99,92 sayısı ve kurucu ortak Marius Grundmann'ın bildirdiği yüzde 99,98 değeri de bağımsız olarak doğrulanmış değil. Bu, makinenin çalışmadığını kanıtlamaz; haberdeki şirket beyanı ile bağımsız gösterim arasındaki farkı açık bırakır. Buradaki taban çizgisi, faj deneyindeki biyolojik işlevden farklıdır: donanımın duyurulan ölçekte ve nitelikte çalıştığını başkalarının inceleyebileceği kanıtla ortaya koymaktır.[2]

Matematikte ölçüt, önceki yazındır

Matematikte yeni denilen bir sonuç için karşılaştırma, laboratuvar çıktısı ya da cihazın çalışması değildir; daha önce yayımlanmış savlar ve bunların doğru biçimde anılmasıdır. Scientific American'ın haberine göre OpenAI, Astra modelinin ürettiği 10 matematik ilerlemesini duyurdu. 250 sayfalık makaleyi inceleyen matematikçiler, sonuçlardan ikisinin yayımlanmış savları atıfsız kullandığını bildirdi. Yeshiva University'den Steven Miller, küre paketleme sonucunda kendi 2016 tarihli makalesindeki bir savın yeni gibi sunulduğunu söylüyor. University of Cambridge'den Francesco Fournier-Facio ise sofiklik üzerine sonucun 2016 ve 2019 tarihli makalelerdeki fikirleri birleştirdiğini belirtiyor. OpenAI, sonuçların doğruluğundan sorumlu olduğunu, küçük güncellemeler planladığını ve en az on yıldır ilerleme yoktu savını sonradan değiştirdiğini bildirdi. Bu gündem özeti, araştırma bütünlüğüne ilişkin bir hüküm vermiyor. Haberin gösterdiği daha dar nokta şu: bir matematik iddiasının yenilik derecesi, önceki yazınla yan yana okunmadan anlaşılmaz. Fajlarda işlev, kuantum donanımında işletim, matematikte ise öncelik ve atıf farklı sorulara yanıt verir; biri ötekinin yerine geçmez.[3]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıArs TechnicaBir modelin yazdığı 285 faj genomundan 16'sı E. coli'de çalıştı↩
  2. Haber kaynağıLive ScienceSaxon Q, elmas tabanlı kuantum bilgisayarının sunucu rafında oda sıcaklığında çalıştığını söylüyor↩
  3. Haber kaynağıScientific AmericanDuyurulan on matematik sonucundan ikisi, anılmayan eski makalelere dayanıyor↩