Kayalar, yağmur ve deniz izi aynı gün iklim sinyali verdi
Mont Blanc'ta bu yıl 450 kaya düşmesi bekleniyor, Kuzey Denizi kıyılarında yağış Hereon benzetimlerinde yüzde 15'e kadar açığa kayıyor, İzlanda buz örtüsü ise Kuzey Atlantik'in neodim imzasını 230.000 yıl boyunca yeniden yazmış görünüyor.
Bilim··Öğle
Mont Blanc'ta kaya düşmeleri artık onlarcadan yüzlerceye çıktı
Mont Blanc kütlesindeki kaya düşmelerini sayan yerbilimci Ludovic Ravanel, bu yıl sayının yaklaşık 450'ye çıkmasını bekliyor; önceki rekor 2022'de 300'dü. Phys.org özetine göre on-yirmi yıl önce yıllık sayı yalnızca birkaç onluk düzeydeydi. Ayrıntıda Ravanel, düşmelerin büyük çoğunluğunu iklim kriziyle ilişkilendiriyor: kaya çatlaklarındaki buzu tutan bağ çözülüyor, geri çekilen buzullar da duvarlara uyguladıkları basıncı bırakıyor. Bu haber saha gözlemi ve uzman değerlendirmesine dayanıyor. Yaz boyunca sayılan düşmelerin sonbaharda daha büyük kopmalarla sürmesi beklendiği için, dağdaki risk takviminin değiştiğini açıkça gösteriyor.[1]
Kuzey Denizi kıyı yağışı, rüzgâr tarlalarının üstünden açığa itildi
Helmholtz-Zentrum Hereon araştırmacıları, AB'nin 2050 için koyduğu 300 gigavat hedefinden daha büyük bir deniz üstü rüzgâr kurulumunu bölgesel iklim modelinde çalıştırdı. Phys.org haberine göre Kuzey Denizi kıyılarının bazı kesimlerinde yağış yüzde 15'e varan oranda azalırken, yağış rüzgâr tarlalarının üzerinde arttı. Ayrıntı, bunun bugün planlanandan büyük tutulmuş uç bir senaryo olduğunu açıkça söylüyor; amaç, sinyali görünür kılmak. Mekanizma da basit anlatılıyor: büyük türbin dizilerinin ardındaki iz, rüzgârı yavaşlatıyor ve nemli havanın nerede yükseldiğini değiştiriyor. Bu yüzden haber, enerji altyapısının yağış haritasını da oynatabildiğine dair net bir uyarı veriyor.[2]
İzlanda buz örtüsü, denizdeki kimyasal izi de sabit bırakmadı
Heidelberg University ekibi, Rockall Platosu'ndan alınan ve 230.000 yılı kapsayan bir derin deniz karotunda neodim izotoplarını ölçtü. Phys.org özetine göre oran, buzul çağlarını adım adım izledi ve sinyal İzlanda buz örtüsünün kayayı öğütüp denize taşımasından geldi. Haberin önemli yanı, geçmiş okyanus dolaşımı kurgularında sık kullanılan sabit neodim parmak izi varsayımını sarsması. Ayrıntı, ODP Site 982 karotunun Kuzey Atlantik'te girdinin kendisinin buzla birlikte değiştiğini gösterdiğini söylüyor. Mont Blanc kaya düşmeleri ve Kuzey Denizi yağış kaymasıyla birlikte bu haber, iklim işaretlerinin farklı ölçeklerde yer değiştirdiğini düşündürüyor.[1], [2], [3]
