Pandora, ötegezegen atmosferlerini yıldızlarından ayırmaya başladı
Pandora, devreye alma aşamasını tamamlayıp ötegezegenlerin yıldızlarını gözlemlemeye başladı; görünür ışık ile yakın kızılötesini eşzamanlı ölçerek yıldızdaki değişimleri atmosfer sinyalinden ayıracak. Ayrı bir JWST çözümlemesi, 72 genç diskin 66'sında rüzgâr ya da jet buldu; bu akışlar, dev gezegenler atmosferlerini toplarken çevredeki gazı uzaklaştırabiliyor ve madde toplama evresindeki disklerde daha sık görülüyor.
Bilim··Öğle
Pandora bilim gözlemine geçti
NASA'nın 11 Ocak'ta fırlattığı Pandora, devreye alma çalışmalarını bütün aygıtları sağlıklı biçimde tamamladı ve ötegezegenlerin yıldızlarını izlemeye başladı. 45 santimetrelik alüminyum teleskop, en az 20 ötegezegeni 10'ar kez, her geçişin çevresinde 24 saat boyunca gözleyecek. Görünür ışık ile yakın kızılötesini aynı anda ölçmesi, yıldız lekeleri ve parlak alanların geçiş tayfına bıraktığı izleri gezegen atmosferindeki pus, bulut ya da su sinyallerinden ayırmayı amaçlıyor.[2]
Genç disklerden gaz taşıyan akışlar
JWST arşivinden 72 genç gezegen öncülü diskin orta kızılötesi tayflarını yeniden inceleyen ekip, 66 diskte uzanan ışıma saptadı. 46 sistemde koni biçimli moleküler hidrojen rüzgârı, 40 sistemde hızlı neon jeti görüldü. The Astronomical Journal'daki makaleye göre iki yapı da hâlâ hızla madde toplayan disklerde daha sık ortaya çıkıyor; rüzgârlar ile jetler, oluşmakta olan dev gezegenlerin atmosferlerini besleyebilecek gazı çevreden taşıyor.[1]
Jetlerin yanında rüzgâr da var
Neon jeti görülen her kaynakta ayrıca bir rüzgâr bulundu; bunların yüzde 85'inde moleküler hidrojen, kalanında atomik oksijen izi vardı. Saptama oranlarının diskin eğimine ya da yıldız kütlesine bağlı değişmemesi, yazarların etkin madde toplama evresinde manyetik kökenli disk rüzgârı yorumunu öne çıkarmasına dayanak oldu. Sonuç, gezegenin kendisine ne kadar gaz geçtiğini ölçmüyor; oluşum ortamından gazı uzaklaştırabilecek akışları saptıyor.[1]
