Son 40 yılın El Niño'ları bin yılın en güçlüleri çıktı
Galápagos mercanlarından kurulan bin yıllık sıcaklık dizisi, son 40 yıldaki büyük El Niño olaylarının sanayi öncesindekilerden yaklaşık yüzde 40 daha güçlü olduğunu gösteriyor. Aynı gün yayımlanan iki çalışma, iklim uçlarının sonuçlarını başka ölçeklerde izliyor: Nepal–Tibet sınırındaki buz ve kaya çökmesi ölümcül bir taşkını tetiklerken, Chicago'daki 916.404 acil ve hızlı bakım başvurusunun çözümlemesi 33,7 °C üzerindeki günlerde bazı tanıların daha sık görüldüğünü buldu.
Bilim··Gece
Mercanlarda bin yıllık sıcaklık dizisi
Michigan Üniversitesi'nden Julia Cole ve çalışma arkadaşları, Galápagos Adaları'ndan 13 mercan örneğiyle doğu Pasifik'in deniz yüzeyi sıcaklığını bin yıl geriye uzattı. Çözümleme, son 40 yıldaki büyük El Niño olaylarının sanayi öncesi benzerlerinden yaklaşık yüzde 40 daha güçlü olduğunu buldu. İklim modelleri bu güçlenmeyi yalnızca doğal değişkenlikle yeniden üretemedi. Örneklenen noktalar doğu Pasifik'in genelini temsil ediyorsa bu uyuşmazlık doğal değişkenliğin ötesindeki bir etkiyle uyumlu olabilir; noktalar bölgeyi temsil etmiyorsa alternatif açıklama, görünürdeki bölgesel güçlenmenin örneklem seçiminden kaynaklanmasıdır.[1]
Nepal'de buz ve kaya çökmesi
Nepal–Tibet sınırında 26 Ağustos'ta buz ve kayanın çökmesiyle oluşan geçici gölün boşalması, aşağı vadilere kaya, çamur ve su gönderdi. Yaklaşık 350 kişi öldü, 1.000'den fazla kişi kayıp. Galchhi'de Trishuli Nehri 30 dakikada 9 metreye kadar yükseldi. Uydu görüntülerinde önceden büyük bir buzul gölü, hava verilerinde de aşırı yağış görülmemesi ilk açıklamayı zayıflatıyor; küresel ısınmanın çökmeye ne ölçüde katkıda bulunduğu ise henüz belirlenmedi.[2]
Chicago sıcağında hastalık örüntüleri
Chicago'da 2011–2023 arasındaki 916.404 acil servis ve hızlı bakım başvurusunu tarayan araştırmacılar, günlük sıcaklık 33,7 °C'yi geçtiğinde böbrek ve deri sorunlarıyla bazı yaralanmaların daha sık görüldüğünü buldu. Sıcak günlerde kazara ateşli silah yaralanmaları 30 kattan fazla artarak en büyük göreli değişimi gösterdi. Çalışma tek bir kenti kapsıyor ve çok sayıda tanı sınıfını aynı anda tarıyor; bulunan ilişkiler, sıcağın tek tek rahatsızlıklara neden olduğunu göstermiyor.[3]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
