Kayalık gezegen yapı taşları, III. Popülasyon enkazında Büyük Patlama'dan 100 milyon yıl sonra oluşabilir
Portsmouth Üniversitesi'nin 31 Ağustos 2026'da duyurulan benzetimi, kayalık gezegen yapı taşlarının Büyük Patlama'dan 100 milyon yıl sonra, Güneş kütlesinin 100 katından fazlasını savuran bir çift kararsızlığı süpernovasının enkazında birikebileceğini buluyor. Güneş kütlesinin yaklaşık yüzde 70'i kadar bir yıldızın çevresindeki diskte, Dünya yörünge uzaklığında birkaç Dünya kütlesi katı madde ve su vardı. Daniel Whalen, yaklaşık 13,8 milyar yaşındaki evrende bunun şaşılacak kadar erken olduğunu söyledi. Sonuç bir benzetim. O yaşta bir gezegen ya da disk saptanmadı.
Bilim··Öğle
Kayalık gezegen yapı taşları, Portsmouth benzetiminde Büyük Patlama'dan 100 milyon yıl sonra beliriyor
Portsmouth Üniversitesi bünyesindeki Kozmoloji ve Kütleçekim Enstitüsü'dan Daniel Whalen, yeni bir makalenin şunu gösterdiğini söyledi: Karasal gezegenlerin öncüleri, Büyük Patlama'dan 100 milyon yıl sonra, ilk kozmik patlamaların enkazında, düşük kütleli ve uzun ömürlü yıldızların çevresinde oluşabilir. Doktora öğrencisi Chris Jessop, benzetim zincirinin ilk bölümünü yürüttü. Eduard I. Vorobyov ve meslektaşları, çalışmayı 28 Ağustos 2026'da The Astrophysical Journal Letters'ta yayımladı; Whalen çalışmayı kamuoyuna anlattı. Evren yaklaşık 13,8 milyar yaşında; Whalen buna kozmik tarihte şaşılacak kadar erken diyor.[2]
III. Popülasyon türü bir çift kararsızlığı süpernovası, Güneş kütlesinin 100 katından fazla ağır element savuruyor
III. Popülasyon süpernovalarının özel bir türü olan çift kararsızlığı süpernovası, tek bir patlamada Güneş kütlesinin 100 katından fazla ağır elementi dışarı savuracak kadar güçlü. Bu madde yakındaki gaz bulutlarını zenginleştiriyor; bulutlar yerçekimiyle genç bir yıldızın çevresinde diske çöküyor. Erken evrenin bilgisayar benzetimlerinde ekip, Güneş kütlesinin yaklaşık yüzde 70'i kadar genç bir yıldızın çevresinde böyle bir disk buldu. Diskte, Dünya'nın Güneş'e uzaklığına yakın bir mesafede birkaç Dünya kütlesi tutarında gezegen yapı taşı birikti.[1], [2]
Whalen'a göre diskte, genç Güneş Sistemi'ndekinden yalnızca birkaç kat daha az su vardı
Diskte ayrıca hatırı sayılır miktarda su vardı; miktar, kendi Güneş Sistemimiz oluşurken eldeki sudan yalnızca birkaç kat daha azdı. Whalen, orada oluşacak gezegenlerin Dünya'ya benzer yoldan su almış olabileceğini söyledi; Dünya'nın suyunun çoğunu gezegenleşme sırasında artakalan maddeden aldığı düşünülüyor. Whalen'a göre gezegen oluşumu koşulları sanılandan çok daha erken var olmuş olabilir; Whalen, yaşanabilir dünyaların da evren tarihinde çok daha erken belirip beliremeyeceğini sordu. Sonuç bir benzetim. O yaşta bir gezegen ya da disk saptanmadı.[1], [2]
