XENONnT, şimdiye dek ölçülen en zayıf Güneş nötrinosu çarpışmalarını yakaladı
XENON iş birliği, 31 Ağustos 2026'da XENONnT'nin şimdiye dek görülen en zayıf nötrino çarpışmalarını kaydettiğini duyurdu: orta İtalya'da bir dağın altında düşük enerjili Güneş nötrinoları elektronlardan saçıldı. Gözlem 5 sigma düzeyinde; istatistiksel rastlantı ihtimali milyonda birin altında ve eşik yaklaşık 17 keV. Güneş'i besleyen kaynaşmadan gelen pp nötrinoları, algıcın kaydettiğinin çoğunu oluşturuyor. Karanlık madde arayışı için kurulan 5,9 ton sıvı ksenon odası, Gran Sasso'nun 1.400 metre altında artık bu nötrinoları o arayışın elenemez arka planı olarak görüyor.
Bilim··Öğle
XENONnT, Güneş nötrinolarının elektronlardan saçılmasını ilk kez ölçtü
XENON iş birliği, 31 Ağustos 2026'da duyurdu: XENONnT, şimdiye dek görülen en zayıf nötrino çarpışmalarını kaydetti. Güneş'ten gelen bir nötrino bir elektrona çarptı ve zayıf bir ışık izi bıraktı. Duyuru, İtalya'daki INFN Laboratori Nazionali del Gran Sasso'nun ev sahipliği yaptığı çevrim içi seminerde yapıldı ve düşük enerjili Güneş nötrinolarının elektronlardan saçılmasının ilk ölçümü oldu; çarpışmalar orta İtalya'da bir dağın derin altında gerçekleşti. Sonucun istatistiksel bir rastlantı olma ihtimali milyonda birin altında; gözlem 5 sigma düzeyinde.[1], [2]
Kobayashi, sonucu düşük enerjili nötrino fiziği için önemli bir adım saydı
Çözümlemeyi birlikte yürüten Nagoya Üniversitesi fizikçisi Masatoshi Kobayashi, sonucu düşük enerjili nötrino fiziği için önemli bir adım olarak niteledi. Bu Güneş nötrinoları, CERN'in Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndaki proton-proton çarpışmalarının enerjisinin yalnızca milyarda birini taşıyor; önceki deneylerin aygıtları bu düzeyi kayda alamadı. XENONnT bunları, daha da zor yakalanan karanlık maddeyi aramak üzere kurulmuş bir algıçla görebildi. Birçok araştırmacı bu saptamayı bir uyarı gibi okuyor: algıç artık Güneş nötrinolarını görecek kadar duyarlı ve bu parçacıklar karanlık madde arayışında elenemez bir arka plan oluyor.[1]
Doğrudan nötrino gözlemi yaklaşık 17 keV'ye indi
Ölçüm, doğrudan nötrino gözlemini yaklaşık 17 keV nötrino enerjisine kadar indirdi; bu, şimdiye dek ulaşılan en düşük nötrino eşiği. Algıcın kaydettiğinin çoğunu, Güneş'i besleyen proton-proton kaynaşmasından gelen pp nötrinoları oluşturuyor; Güneş nötrino salımının büyük bölümü de bunlardan geliyor. XENONnT, LNGS'de Gran Sasso dağ kütlesinin 1.400 metre altında, 5,9 ton çok saf sıvı ksenon doldurulmuş çift fazlı bir zaman izdüşüm odası. Çevresindeki su Cherenkov algıçları, kozmik ışın müonlarını ve nötronları tanıyıp eliyor. Deney, başta gökadamızdaki parçacık karanlık maddesini doğrudan aramak için tasarlandı.[2]
