80.000'den fazla havzaya uygulanan ölçeklenebilir yeni bir çerçeve, dünyadaki akarsuların büyük çoğunluğunda yağışın akışa dönüşümünün oldukça karmaşık olduğunu gösteriyor. Bu sistemleri işlevsel türlere göre sınıflandıran araştırmacılar, tarımsal ve kentsel arazi örtüsünün daha yüksek bir karmaşıklık düzeyiyle bağlantılı olduğunu ortaya koydu.
Bilim··Akşam
İşlevsel karmaşıklığın sınıflandırılması
Araştırmacılar mevsimsel küresel çerçeveyi 80.000’i aşkın ölçümlü ve ölçümsüz havzaya uyguladı. Çerçeve, yağışın akışa dönüşme biçimini basit, ara ve karmaşık türlere ayırıyor. Karmaşıklık baskın çıktı: dinlenme mevsiminde karmaşık havzalar, incelenen ölçümsüz alanın yüzde 87’sini kapsadı.[1]
Mevsimsel ve bölgesel değişimler
Büyüme mevsiminde karmaşık havzaların sayısı değerlendirilen alanlar genelinde yüzde 63 artıyor. Coğrafi olarak Afrika ve Japonya dışındaki Asya'nın büyük bölümü yıl boyunca ağırlıkla karmaşık yapısını koruyor. Avrupa'da karmaşık havzaların oranı büyüme mevsiminde yüzde 94'e ulaşıyor. Buna karşılık, ABD'nin Pasifik Kuzeybatısı ile Kanada'nın Britanya Kolumbiyası gibi bölgeler, mevsimler boyunca basit kümeler korumayı başararak bölgesel hidrolojik davranış farklılıklarını vurguluyor.[1]
İşlevsel türlerin belirleyicileri
Bir havzanın işlevsel türü mevsimle değişebiliyor. Güney Amerika’nın güneydoğusu ile Avustralya’nın güneydoğusunda tür karmaşıktan araya geçti. Kentsel ve tarımsal alan payının yüksekliği ile yağışın daha kısa süre devam etmesi, daha fazla karmaşıklıkla ilişkili bulundu. Bu gözlemsel örüntü bir ilişki gösteriyor; ilişkinin yönü ve mekanizması ise açık kalıyor. Çerçeve, ölçüm istasyonu bulunmayan geniş alanları da aynı mevsimsel sınıflandırmaya katıyor.[1]