Eigen RadarBilim
Analiz

Soğuk lityum atomları beklenmedik bir istatistiksel düzene uydu

Aşırı soğuk lityum atomlarının konumlarını ölçen deneyde, farklı spin bileşenleri arasındaki güçlü çekime rağmen sayım ve uzaklık dağılımları rastgele matris kuramıyla yakın uyum gösterdi. Tek hakemli çalışma, kuantum gazlarına ilişkin matematiksel bir açıklamayı doğrudan sınadı. Sonuç belirli bir iki boyutlu atom sistemiyle sınırlı; gözlenen uyumun fiziksel açıklaması henüz tam açıklanmadı.

Bilim··Akşam
Soğuk atom deneyinin çelik vakum haznesindeki cam pencere, kırmızı lazer ışını ve yukarıdan yönelen mikroskop merceği.

Güçlü çekim, aynı spinli atomların düzenini bozmadı

Laboratuvarda aşırı soğutulan lityum atomlarının uzamsal dağılımı, karmaşık sistemlerin istatistiğini açıklamakta kullanılan rastgele matris kuramıyla yakın uyum gösterdi. Araştırmacılar iki boyutlu bir ortamda tutulan, farklı spin durumlarındaki atomları inceledi. Spin, parçacıkların kuantum özelliklerinden biri. Farklı spinli atomlar birbirini güçlü biçimde çekse de aynı spin bileşeninin sayım ve uzaklık dağılımları, etkileşmeyen fermiyonlar için geliştirilen öngörülere yakın kaldı.[1]

Mikroskop, atomların konumunu tek tek belirledi

Ekip atomları optik bir örgüye sabitledikten sonra kuantum mikroskobuyla tek tek konumlarını belirledi. Araştırmacılar gazın ortalama yoğunluğunun yanında, belirli bir disk biçimli bölgenin boş kalma olasılığını ve bir atomun en yakın komşusuna uzaklığını da hesapladı. Özdeş fermiyonların aynı kuantum durumunda bulunmasını engelleyen Pauli dışlama ilkesi, bu uzaklıkların dağılımını etkiliyor. Böylece deney atomların kuantum kaynaklı uzamsal düzenini doğrudan sınadı.[1]

Gaz ısındığında kuantum bağlantıları zayıfladı

Sıcaklık yükseltildiğinde atomlar arasındaki kuantum kaynaklı antikorelasyonlar zayıfladı. Dağılım, olayların birbirinden bağımsız gerçekleştiği klasik Poisson davranışına yaklaştı. Tek hakemli deneyin sonucu, kullanılan atom türü ve sınırlama geometrisi için geçerli. Aynı spinli atomların istatistiğinin güçlü çekime karşı neden bu kadar dayanıklı kaldığı henüz tam açıklanmış değil. Ölçülen uyum, farklı spin bileşenleri arasındaki etkileşimi ortadan kaldırmıyor; gazın bütününü etkileşmeyen bir sistem olarak tanımlamak için yeterli olmuyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNature CommunicationsSoğuk atom deneyinde rastgele matrislerin öngördüğü düzen gözlendi↩1↩2↩3