Kuzey Denizi’nin tortullarında eski buzulların bıraktığı su bulundu
Kuzey Denizi’nin altında yapılan jeofizik ölçümler, çevredeki deniz suyundan daha az tuzlu geniş bir su kuşağına işaret ediyor. Hakemli araştırma, bu suyun eski buzulların altındaki basınçlı erime suyundan kaldığı yorumunu destekliyor. Kuşağın gömülü buzul vadilerinin dışına da uzanması, benzer yeraltı suyu sistemlerini ararken eski buzul şekillerinden yararlanılabileceğini gösteriyor. Ölçümler, kullanılabilir içme suyu miktarı belirlemiyor.
Bilim··Gece
Su kuşağı gömülü vadilerin dışına uzanıyor
Kuzey Denizi’nin güneydoğusunda, tabanın altında geniş bir düşük tuzluluk kuşağı belirlendi. Hakemli araştırmada kuşak, deniz tabanından yaklaşık 100–250 metre aşağıda saptandı. Farklı yaşlardaki tortulları kesen yapı, eski buz tabakalarının altında açılmış tünel vadilerinin dışına da uzanıyor. Bu dağılım, suyun tek tek vadilerde sıkışıp kalmasından çok bölgeye yayılmış bir yeraltı suyu sistemiyle uyumlu. Sistemin konumu, eski buzulların deniz tabanının altındaki su dağılımında bıraktığı izi gösteriyor.[1]
Daha az tuzlu su elektriksel ölçümlerle izlendi
Araştırmacılar deniz yüzeyinden yapılan elektromanyetik ölçümleri, gömülü katmanları gösteren sismik kesitlerle birleştirdi. Elektriksel modellerde kuşağın kalınlığı çoğunlukla 50–150 metre çıktı. Tortulların gözenekliliği için seçilen değerlere göre hesaplanan tuzluluk, 3,5–16,3 pratik tuzluluk birimi arasında. Deniz suyunun yaklaşık 35 birimlik değerinin altında kalan aralık, acı suyu da içeriyor. Kullanılan farklı modelleme yaklaşımları kuşağın derinliğinde uyuşurken kalınlık tahminlerinde ayrıştı. Su kimyası yeni sondaj örneklerinden doğrudan ölçülmedi.[1]
Buz basıncı suyun yerleşmesini açıklıyor
Yazarların başlıca açıklamasına göre Pleistosen buzullaşmaları sırasında basınçlı erime suyu geçirgen tortullara girerek daha tuzlu suyun yerini aldı. Deniz geri geldiğinde ince taneli örtü karışmayı sınırladı. Deniz seviyesinin düşük olduğu dönemlerde yağışın katkısı da dışlanmıyor. Bu nedenle gömülü buzul şekilleri, başka kıta sahanlıklarındaki araştırmalara yön verebilir. Çekilebilir su miktarı ile güncel beslenme hızı ise hesaplanmış değil.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
