Hubble, kütleçekim merceğindeki uzak galaksiyi iki yay hâlinde gösterdi
NASA’nın 22 Ekim’de yayımladığı Hubble görüntüsünde, öndeki galaksinin kütleçekimi daha uzaktaki bir galaksiyi iki yay hâlinde gösteriyor. Merceği oluşturan galaksi yaklaşık 4,5 milyar, arkadaki kaynak yaklaşık 8 milyar ışık yılı uzakta. Ayrıntılı Hubble gözlemleri, Roman Uzay Teleskobu’nun daha geniş alan taramalarında bu tür bozulmaları çözümleyecek yöntemlere hazırlık sağlıyor. Görüntüdeki büyük sarmal galaksi ise mercek düzeninden ayrı.
Bilim··Sabah
Uzak galaksi merceğin iki yanında görünüyor
ABD uzay ajansı NASA’nın 22 Ekim’de yayımladığı Hubble Uzay Teleskobu görüntüsünde, öndeki bir galaksi daha uzaktaki galaksiyi iki yay hâlinde gösteriyor. Merceği oluşturan eliptik galaksi yaklaşık 4,5 milyar ışık yılı, arkadaki kaynak yaklaşık 8 milyar ışık yılı uzakta. Uzak galaksinin ışığı, merceğin bir yanında büyük bir yay, öbür yanında küçük ve ters bir görüntü oluşturuyor. Çerçevede göze çarpan çubuklu sarmal galaksi, bu mercek düzeninden ayrı.[1]
Bükülen ışık aradaki galaksinin kütlesini izliyor
Bu etkiye kütleçekim merceklenmesi deniyor: öndeki galaksinin kütlesi, yanından geçen uzak ışığı büküyor ve büyütüyor. Gökbilimciler bozulmanın biçiminden yararlanarak aradaki galaksinin toplam kütlesini sınırlandırabiliyor. Bu toplamı görünen maddeyle karşılaştırmak, kütleçekim etkilerinden varlığı çıkarılan karanlık maddenin payını araştırmaya yardımcı oluyor. Yayımlanan görüntünün açıklaması bu düzeni anlatıyor; galaksideki karanlık madde miktarı için yeni bir sayısal ölçüm sunmuyor.[1]
Hubble’ın ayrıntılı görüntüleri geniş Roman taramalarına hazırlık sağlıyor
Hubble, çoğunlukla görünür ve morötesi ışıkta tek tek nesneleri ayrıntılı gözlüyor; kızılötesi ışığın da bir bölümünü kapsıyor. NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ise ağırlıkla kızılötesinde çok daha geniş alanları taramak üzere tasarlandı. Araştırmacılar, Roman’ın gelecekteki görüntülerindeki bozulmaları çözümlemek için Hubble’ın mercek görüntülerinden bir bilgisayar modeli geliştiriyor. Hubble daha sonra Roman’ın bulduğu ilginç mercekleri yakından inceleyebilir. Yeni yayımlanan görüntü, bu hazırlık için toplanmış çok sayıdaki ayrıntılı örnekten biri.[1]
