İspanya Pireneleri’ndeki dinozor kuyruğu, gömülme sürecinin izlerini korudu
İspanya Pireneleri’nde bulunan, kemikleri kısmen birleşik dinozor kuyruğu az taşınmanın, farklı hızlarda gömülmenin ve erken mineral çökelmesinin izlerini taşıyor. Hakemli fosil çalışmasında omurlar, diş olukları ve çevredeki kumtaşı incelendi. Oluklar beslenme davranışıyla uyumlu; bunları açan hayvanın kimliği belirsiz. Tek kuyruk parçasından elde edilen bulgular, dinozorun nasıl öldüğünü belirlemiyor; kemiklerin ölüm sonrasında korunma sürecini aydınlatıyor.
Bilim··Gece
Kuyruk kemikleri kısmen birleşik kaldı
Kumtaşı içinde korunan dinozor kuyruğu, az taşınmanın ve bağ dokularının bir kısmı hâlâ mevcutken gömülmenin izlerini taşıyor. Bu tek hakemli çalışmada, İspanya’nın güney Pireneleri’ndeki Planta del Mestre fosil alanından gelen kısmen birleşik kuyruk incelendi. Geç Kretase dönemine ait örnek, bitkiyle beslenen ördek gagalı dinozorların lambeosaurin grubundaydı. Blokta, kuyruğun orta bölümünden 11 omurla bunlara eşlik eden kemik yayları bulunuyor. Komşu kemiklerin yerleşimi, korunma sürecini incelemeye olanak veriyor.[1]
Kemik yüzeyleri farklı ölçüde aşındı
Kemiklerin yakın dizilişi ve taşınmaya bağlı aşınmanın bulunmaması, gömülmeden önce az hareket ettikleri yorumunu destekliyor. Omurlar arasındaki mineralleşmiş doku, aralıklarını korudu. Daha açıkta kalan kemik yüzeyleri ince parçalardan farklı aşındı. Bu durum, daha sonra tamamen gömülmeden önce yumuşak tortuya kısmen batmış bir kuyrukla uyumlu. Uçtaki omurların küçük yer değişimleri, çökelme ve sıkışmayla açıklanabiliyor. Kumtaşı bloğu ana kaya yüzeyinden ayrıldığı için, iskeletin tortu içindeki daha geniş dağılımı bilinmiyor.[1]
Oluklar ve mineraller farklı izler taşıyor
Paralel oluklar, çürümenin erken evresinde dişlerin kemiklere temas etmesiyle uyumlu. Keskin kenarlı dişler taşıyan etçil bir dinozor olası açıklamalardan biri; hayvanın tam kimliğiyle avlanma ve leş yeme ayrımı belirsiz. Çevredeki kumtaşının mikroskop altında incelenmesi, tortuyu sertleştirip kemik gözeneklerini kapatmış olabilecek erken demir oksit çökelmesini gösterdi. Fosil kemiklerinde doğrudan kimyasal çözümleme yapılmadığı için, korunma düzeneğinin ayrıntılarıyla zamanlaması tam olarak belirlenemiyor. Bulgular dinozorun ölüm nedenini açıklamıyor.[1]
