Eigen RadarBilim
Arşiv
Analiz

Binlerce omurgalı türünün dağ yaşam alanının çok azı koruma altında

Küresel haritalama çalışmasında 4234 omurgalı türünün uygun dağ yaşam alanlarının yüzde 10’undan azı, korunan bölgelerin içinde kaldı. Bu türlerin 1165’i tehdit altında. Hakemli araştırma, yaşam alanı haritalarını 6717 dağ bölgesindeki insan baskısının değişimiyle birleştiriyor. Koruma ölçüsü yalnız dağ yaşam alanlarını kapsıyor. Geleceğe ilişkin arazi kullanımı senaryoları ise türlerin yok oluşunu değil, insan baskısıyla karşılaşma düzeyini sıralıyor.

Bilim··Gece
Ormanlık bir dağ vadisinde yol, yerleşim ve yamaçlar.

Uygun dağ yaşam alanları korumanın dışında kalıyor

Küresel değerlendirmede, dağ omurgalılarının yaşam alanlarıyla korunan bölgeler arasında önemli boşluklar bulundu; insan baskısının yoğunlaşması da haritalandı. Hakemli çalışma, 6717 dağ bölgesinde 2000 ile 2020 koşullarını karşılaştırıyor. Uygun yaşam alanı bilgileri, resmî korumanın kapsamı ve insan etkinliklerinin birikimli baskısıyla birleştirildi. Haritalama, tek tek hayvanların sayısını izlemek yerine, yaşam alanlarının hangi koşullarda bulunduğuna odaklanıyor.[1], [2]

İncelenen türlerden 4234’ünün uygun dağ yaşam alanlarının yüzde 10’undan azı korunan bölgelerdeydi; bunların 1165’i tehdit altında sınıflandırılmıştı. Hesaplama, yaşam alanının dağlarda kalan bölümüne dayanıyor. Türün yayılış alanının diğer bölümlerindeki koruma farklı olabilir. Dağ dışındaki yaşam alanlarının koruma durumu, bu oranın hesabına katılmadı.[1]

İnsan etkisi yamaçlar boyunca değişiyor

İnsan baskısı endeksi; yerleşimleri, nüfusu, gece ışıklarını, ekili alanları, otlakları, yolları, demiryollarını ve ulaşıma elverişli su yollarını birleştiriyor. Baskı özellikle ulaşılabilir alçak ve orta yükseltilerde yoğunlaştı; bazı uzak bölgelerde geriledi. Korunan bölgelerde insan etkisinin bulunması, korumanın başarısız olduğunu doğrudan göstermiyor: mevcut yerleşimler ve altyapı da endekse katkı verebiliyor. Küresel ölçekteki kareli harita, dik arazilerdeki küçük sığınakları ve yaşam alanlarının ince ayrımlarını yakalayamıyor.[1]

Senaryolar, baskıyla karşılaşma düzeyini sıralıyor

2050’ye uzanan farklı toplumsal ve ekonomik senaryolarda arazi kullanımı talebi, arazinin ulaşılabilirliği ve mevcut insan baskısıyla birleştirildi. Koruma önceliği sıralamalarının çoğu, senaryolar arasında benzer kaldı. Karşılaştırmalar, her tarlanın veya yerleşimin nerede oluşacağını kestirmek yerine göreli baskı düzeylerini veriyor. Yöntem, türlerin dağılmasını, iklim kaynaklı yayılış değişimlerini ya da gelecekteki yönetimi açıkça modellemiyor; türlerin yok oluş tarihini veya belirli koruma önlemlerinin sonucunu öngörmüyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNature CommunicationsDağ omurgalılarının yaşam alanlarında koruma boşlukları haritalandı↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıScienmagDünyanın dağ sıralarının çoğunda insan baskısı yoğunlaşıyor↩
Uzay ve keşifEnerji dönüşümü ve iklim

Aynı masadan diğer analizler

Bilim masasındaki tüm Gündem analizlerini görüntüle →