Alman OHB, ClearSpace-1 uzay çöpü temizleme görevinin yapım sözleşmesini aldı
Almanya merkezli OHB System, Avrupa Uzay Ajansı’nın ClearSpace-1 görevi için 102 milyon euroyu aşan sözleşme aldı. Şirketin planı, işlevsiz PROBA-1 uydusunu yakalayıp iki aracı birlikte kontrollü olarak atmosfere döndürmek. Fırlatma 2030 için planlanıyor. İlk hedefin hasar görmesi üzerine tasarımı değiştirilen görevde, yakalanmasını kolaylaştıracak donanımı bulunmayan bir uyduya yaklaşılması ve hareketlerinin belirlenmesi gerekiyor.
Bilim··Öğle
Bremen’de yapım sözleşmesi imzalandı
Almanya merkezli uzay aracı üreticisi OHB System, alçak Dünya yörüngesindeki işlevsiz bir uydunun kaldırılmasını göstermeyi amaçlayan ClearSpace-1 görevi için Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) sözleşmesini aldı. Anlaşma 17 Kasım’da Almanya’nın Bremen kentindeki Space Tech Expo uzay teknolojisi etkinliğinde imzalandı. OHB’ye göre sözleşmenin değeri 102 milyon euroyu aşıyor. Görevde, çalışma ömrünü tamamlamasının ardından ESA’nın PROBA-1 teknoloji uydusunun hedef alınması öngörülüyor.[1], [2]
Avrupa sanayi ekibinin başında OHB bulunuyor. Ortaklar arasında yörüngede bakım alanında çalışan ClearSpace, Deimos Engenharia ve OHB Sweden yer alıyor. Şirketler Bremen’deki etkinlikte birlikte çalışmaya yönelik bir niyet mektubu da imzaladı. OHB System üst yöneticisi Chiara Pedersoli, sözleşmeyi şirket ve Avrupa uzay sektörü için bir aşama olarak niteledi. Pedersoli’nin açıklamasında görevin temel hedefi, işlevsiz uydunun kendi başına çalışan bir araçla yakalanıp kontrollü biçimde indirilmesi olarak tarif edildi.[1]
Hedef uydu yakalanmaya yardımcı olamıyor
PROBA-1, bir bakım aracıyla buluşmayı veya yakalanmayı kolaylaştıracak özelliklerle tasarlanmamıştı. Bu nedenle görev, yaklaşan araca yardımcı olamayan bir hedefle yürütülecek. Temizleme aracının uydunun hareketini kendi algılayıcılarıyla belirlemesi gerekiyor. OHB, buluşmanın büyük bölümünün araç tarafından kendi başına gerçekleştirilmesini planlıyor. Optik aygıtlar ve radyo frekanslı algılayıcılarla hedefin yönünün, dönüşünün ve bakım aracına göre hareketinin belirlenmesi öngörülüyor. Şirketin tasarımında yaklaşma ve yakalama işlemleri bu hareket bilgisine dayanıyor.[1], [2]
PROBA-1’i tutmak için bu işe özel bir yakalama düzeneği tasarlanıyor. OHB’nin görev planına göre iki araç bundan sonra birlikte, kontrollü olarak atmosfere girecek ve yanacak. Gösterimin kapsamı, yakalanmaya hazırlanmamış bir uyduya yaklaşılmasından yörüngeden çıkarılmasına kadar uzanıyor. Geliştirme çalışmalarında hem yörüngede bakım hem de etkin uzay çöpü kaldırma yeteneklerinin gösterilmesi amaçlanıyor.[1], [2]
İlk hedefin hasarı görevin yönünü değiştirdi
PROBA-1’in seçilmesi, görevin yeniden tasarlanmasının ardından geldi. OHB’ye göre ilk hedef olan, fırlatmadan kalan VESPA yük bağdaştırıcısı 2023’te uzay çöpüyle çarpışarak hasar gördü. Ön geliştirme aşaması Mart 2025’te tamamlandı. Şirket fırlatmayı şimdilik 2030 için planlıyor. ESA Operasyonlar Direktörü Rolf Densing, büyük ve işlevsiz cisimlerin kaldırılabilmesini yörüngenin sürdürülebilir kullanımıyla ve gelecekteki politika ve düzenlemelerle ilişkilendirdi. Ajans ayrıca şirketleri ve hükümetleri yeni uzay çöpleri bırakılmasını önleyen süreçleri benimsemeye yöneltiyor. Yörüngede kalan bu cisimler, başka uzay araçları için tehlike oluşturabiliyor.[1], [2]