Taklit edilen sesin ticari kullanımı Tokyo’da hak ihlali sayılabilecek
Tokyo Bölge Mahkemesi, Kenjiro Tsuda’nın sesini taklit ettiği ileri sürülen TikTok videolarıyla ilgili davada, sesin ticari çekiciliğinden izinsiz yararlanmanın tanıtım hakkını ihlal edebileceğini söyledi. Hesap daha önce silindiği için istenen kaldırma emrini vermedi. Karar, birkaç gün önce hâlâ beklenen hukuki soruyu yanıtlıyor; her videoda ihlal bulunduğu veya TikTok’a yeni bir kaldırma yükümlülüğü getirildiği anlamına gelmiyor.
Yapay Zekâ··Gece
Mahkeme, sesin ticari kullanımına sınır çizdi
Tokyo Bölge Mahkemesi, 30 Eylül’de seslendirme oyuncusu Kenjiro Tsuda’nın açtığı davada insan sesinin tanıtım hakkı kapsamında korunabileceğini söyledi. Bengo4.com ile The Guardian, aynı kararın Tsuda’nın yapay zekâyla sesinin taklit edildiğini ileri sürdüğü TikTok videolarına ilişkin olduğunu bildirdi. Mahkemeye göre bir kişinin sesinin izinsiz kullanılması, özellikle o sesin izleyici veya müşteri çekme gücünden yararlanmayı amaçlıyorsa hakkı ihlal edebilir. Bu ilke, her ses benzerliğinin otomatik olarak ihlal sayılması demek değil; kullanım amacı ve somut olay belirleyici. Davadaki talep, isimsiz hesabın yayımladığı videoların platform tarafından kaldırılmasıydı. Karar, Japonya’da yapay zekâ ile üretilen bir sesin tanınmış bir kişinin kimliğiyle ilişkisinin nasıl ele alınacağına dair somut bir yargı yanıtı getiriyor.[1], [2]
Silinen hesap kaldırma talebini sonuçsuz bıraktı
Mahkeme buna rağmen Tsuda’nın istediği kaldırma emrini vermedi. Bengo4.com’un aktardığına göre paylaşım hesabı dava sürerken silinmişti; dolayısıyla emirle kaldırılacak bir hesap kalmadı. The Guardian da videoların artık erişilebilir olmaması nedeniyle talebin reddedildiğini bildirdi. Bu sonuç, mahkemenin sesin korunabileceğine ilişkin hukuki görüşüyle birlikte okunmalı. Tsuda’nın her bir videoda hakkının ihlal edildiğine ilişkin nihai bir tespit yapıldığı veya TikTok’a yeni bir silme kararı verildiği söylenemez. Tsuda’nın avukatı Keisuke Hirano, hesabın ve videoların ortadan kalkmasıyla müvekkilinin başlangıçtaki amacına ulaşıldığını söyledi. Tsuda tazminat istemedi; avukatı temyiz planlamadıklarını söyledi.[1], [2]
Karar, önceki beklentiden farklı bir aşama
Tsuda, Temmuz 2024’ten itibaren paylaşılan anlatımlarda kendi sesine benzer bir ses kullanıldığını ileri sürmüştü. Avukatına göre hesabın sahibini bulmak için 2025’te girişimde bulunuldu; elde edilen ağ adresi, ilgili günlükler artık saklanmadığından kişiyi belirlemeye yetmedi. TikTok’a mahkeme dışından yapılan kaldırma isteği sonuç vermeyince dava açıldı. Eylül ayının son günlerinden önce yayımlanan haberler mahkeme kararının beklendiğini bildiriyordu; bugünkü yeni olgu, mahkemenin ses hakkına ilişkin açıklaması ve hesabın silinmesinin ardından kaldırma talebinin reddidir. Karar, yapay zekâ ses taklidine karşı bir hak zemini tarif ediyor, fakat somut videoların tümü için sorumluluk veya platformlara genel bir yükümlülük kurmuyor.[1]
