NetLab araştırmacıları, Brezilya seçim kampanyası sırasında YouTube Shorts önerileri arasında aday kanallarına rastladı. Üç farklı ilgi profiline gösterilen videolar, seçim mahkemesinin kanal listesiyle karşılaştırıldı. İncelemede hem bildirilmiş aday kanallarından öneriler hem de bildirimi eksik veya adresi farklı kanallar bulundu. Laboratuvar, bulguları aday içeriklerini organik önerilerden dışlayan kurala aykırılık olarak değerlendiriyor.
Rio de Janeiro Federal Üniversitesi bünyesindeki NetLab laboratuvarının incelemesine göre YouTube Shorts, Brezilya seçim kampanyası sırasında aday kanallarından videolar önerdi. Araştırmacılar, önerilen kanalları adayların Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi’ne bildirdiği sosyal ağ adresleriyle karşılaştırdı. TSE kısaltmasıyla bilinen mahkemenin listesinde adresi bulunan 26 aday kanalından 44 öneri saptandı.[1], [2]
Gözlem, 26 Eylül ile 4 Ekim arasında yapıldı. Kullanılan profillerden biri Flávio Bolsonaro’ya, diğeri Lula’ya yakın içerikler tüketiyor; kontrol profili ise siyasi içerik izlemiyordu. Bulgular arasında iki başkan adayının kanalı da yer aldı. Karşılaştırmada ayrıca yedi resmî kanalın mahkemeye bildirilen adresten farklı bir bağlantı kullandığı veya ilgili adayın YouTube kanalını hiç bildirmediği saptandı. Bu ek bulgular, adresi listede bulunan kanalların dışındaki durumları kapsıyordu.[1]
TSE’nin 23.732/2024 sayılı kararı, adayların kampanyalarında kullandığı sayfa, kanal ve profilleri bildirmesini; öneri sistemlerinin de bu kanalları ve içeriklerini organik önerilerden çıkarmasını öngörüyor. NetLab, gözlemlediği önerileri bu kurala aykırılık olarak değerlendiriyor. İnceleme hem bildirilmiş kanalları hem de kampanya için kullanılıp bildirilmeyen kanalları kapsadı. Laboratuvar, araştırmayı destekleyen kuruluşların çalışmaya katılmadığını belirtiyor. Veritabanına erişim isteyenlerin kimliklerini, kullanım amaçlarını ve veriyi nasıl değerlendireceklerini açıklayan bir başvuru yapması gerekiyor.[1]
