Eylül 2026
Tüm köşe yazıları ve Gündem analizleri.
10 sonuç
Seyrek Sst-Chodl nöronları farelerde korteksi eşzamanlayıp uykuyu başlattı
Fare neokorteksindeki seyrek Sst-Chodl baskılayıcı nöronları, düşük uyarılma sırasında etkinleşti ve uzak korteks bölgelerini birbirine bağladı. Araştırmacılar bu hücreleri seçici biçimde etkinleştirdiğinde, yavaş dalga uykusuna özgü yaygın eşzamanlılık oluştu ve fareler daha çabuk uyudu. Hakemli deney, korteksin uyku düzenlemesine doğrudan katılabildiğini gösteriyor; sonuç insanlar için sınanmış bir tedavi değildir.
Sulawesi dişleri, 25.000 yıl önce düzenli areka kullanımına işaret ediyor
Sulawesi'deki iki mağaradan çıkarılan dişlerdeki yuvarlak oluklar, bütün areka yemişlerinin düzenli emilip kemirilmesiyle uyuşuyor. Eski çene 16.000 ile 25.000 yıl öncesine tarihleniyor; kimyasal izler ve laboratuvar sınaması yorumu destekliyor. SBS News, psikoaktif yemiş ve ağrı giderme anlatımını bağımsız olarak doğruluyor. Yazarlar bulguyu, psikoaktif bir bitkinin düzenli kullanımına ilişkin en eski arkeolojik kanıt diye niteliyor.
TCMB faizi yüzde 37'de tuttu, enerji riskine dikkat çekti
TCMB, bir hafta vadeli repo faizini yüzde 37'de, faiz koridorunun üst ve alt sınırlarını yüzde 40 ile yüzde 35,5'te bıraktı. Kurul, enflasyonun ana eğiliminde yavaşlama işaretleri görse de jeopolitik gelişmelerle yükselen enerji fiyatlarını görünüm için yukarı yönlü risk saydı. Karar, sıkı para politikasının fiyat istikrarı sağlanana kadar korunacağı mesajını yineledi.
TRI-611, dirençli ALK füzyon proteinlerini klinik öncesi modellerde yıktı
TRI-611 adlı bileşik, ALK kinazının füzyon biçimini taşıyan akciğer kanseri hücrelerinde hedef proteini hücrenin yıkım düzeneğine yönlendirdi. Nature çalışmasında bileşik beyne geçti, yabanıl ve direnç kazanmış ALK biçimlerini azalttı; deri altı ve kafa içi tümör modellerinde gerileme görüldü. Sonuçlar hücre hatlarıyla hastadan türetilmiş klinik öncesi modellerden geliyor, insanlarda güvenlik veya tedavi etkisi göstermiyor.
UAEA, denetçi erişimi kesilen İran dosyasını Güvenlik Konseyi'ne taşıyor
UAEA Yönetim Kurulu, İran'ın nükleer maddesine ilişkin bilgi eksikliği ve denetçilerin Natanz ile Fordo'ya erişememesi nedeniyle dosyayı BM Güvenlik Konseyi'ne gönderdi. 23 ülkenin desteklediği karar, Rafael Grossi'den konsey üyelerine rapor vermesini istiyor; ancak Çin ve Rusya'nın veto hakkı, yeni yaptırım olasılığını sınırlıyor.
UAEA, Yongbyon'da ikinci uranyum zenginleştirme binasını saptadı
UAEA, Kuzey Kore’nin Yongbyon yerleşkesindeki yeni binanın 28 santrifüj dizisine kadar barındırabileceğini, Kangson’daki genişletilmiş ek binada da çalışma belirtileri görüldüğünü bildirdi. Denetçiler 2009’dan beri ülkeye giremiyor. Ajansın değerlendirmesi uydu görüntülerine ve Kuzey Kore devlet medyasının haziranda yayımladığı Kim Jong-un ziyareti fotoğrafları gibi açık kaynaklara dayanıyor.
Xi Jinping, yedi yıl sonra BRICS Zirvesi için Hindistan'a gidiyor
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Narendra Modi'nin davetiyle 12-13 Eylül'deki 18. BRICS Zirvesi'ne katılmak üzere Yeni Delhi'ye gidecek. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın duyurduğu ve Hindistan basınının doğruladığı ziyaret, Xi'nin yaklaşık yedi yıl aradan sonra Hindistan'a ilk yolculuğu olacak; iki liderin zirve sırasında görüşmesi bekleniyor.
Yabancılar sahte iş vaatleriyle Rusya ordusuna yönlendirildi
Amnesty International, yabancıların sivil iş vaatleriyle Rusya'ya çekilip askerî sözleşme imzalamaya zorlanmasını insan ticareti olarak niteledi. Perşembe günü yayımlanan çalışma, Ukrayna'daki savaş esirleri ile görevdeki yabancılar, aileler, avukatlar ve gazetecilerle görüşmelere dayanıyor. Görüşülen kişiler, sözleşme sonrasında pasaportlarına ve telefonlarına el konulduğunu ya da ayrılmakla tehdit edildiklerini anlattı.
Yedi zarar alanı, Claude'un kötüye kullanımına ilişkin 154 sayfalık dökümü biçimlendiriyor
Anthropic, Aralık 2025 ile Ağustos 2026 arasında siber operasyonlardan muhalif gözetimine, dolandırıcılıktan silah çalışmalarına uzanan yedi zarar alanında Claude kullanımını durdurduğunu söylüyor. The Guardian, 154 sayfalık raporun yayımlandığını ve uzunluğunu doğruluyor. Vakalar devlet bağlantılı gruplardan ticari casus yazılım satıcılarına ve bireysel suçlulara uzanıyor; temel inceleme ise Anthropic'in kendi anlatımına dayanıyor.
Zamanlanmış pembe gürültü, uykuda yavaş dalgaları ve beyin-omurilik sıvısı akışını büyüttü
MIT ekibi, hafif pembe gürültü atımlarını uyuyan katılımcıların yavaş beyin dalgalarının tepesine zamanladı. On dört sağlıklı gönüllüde sesler, kişileri uyandırmadan hem elektriksel dalgaların genliğini hem beyin-omurilik sıvısı dalgalarını artırdı. Earth.com zamanlanmış müdahaleyi ve büyüyen sıvı dalgalarını bağımsız olarak doğruluyor. Deney, uykudaki akışı değiştirme yolu gösteriyor; uykusuzluk veya bunama tedavisinde yarar göstermiyor.