OPEC üretimi toparlanırken Kazakistan yeni ihracat yolları arıyor; Hürmüz'deki aksama ADNOC Gas yüklemelerini ve Hindistan'daki ev tipi LPG zararlarını biçimlendiriyor.
Ekonomi ve Piyasalar··Gece
OPEC üretimi kapanan kapasitenin dönüşüyle arttı
Reuters anketine göre 11 üyeli OPEC'in ham petrol üretimi temmuzda bir önceki aya kıyasla günde 1,17 milyon varil artarak günde 19,85 milyon varile çıktı. Artış, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması sırasında durdurulan Körfez arzının bir bölümünün yeniden devreye girmesiyle oluştu. Irak en büyük üretim artışını sağladı, onu Kuveyt izledi. İran ihracatını yükseltti; ancak temmuz ortasında İran limanlarına yeniden uygulanan ABD ablukası sevkiyatları yeniden yavaşlattı. Suudi Arabistan'ın arzı hafif gerilerken savaştan etkilenmeyen Libya daha fazla petrol pompaladı. Bu üretim düzeyi, Reuters anketlerinin en az 2000'den beri ölçtüğü en düşük aylık seviye olan mayıstan sonraki toparlanmayı sürdürüyor. OPEC+ içindeki yedi üye temmuzda üretimi artırmayı kararlaştırmıştı; Orta Doğu'daki çatışma bu artışı planlandığı gibi gerçekleştirmelerini engelledi. Dolayısıyla aylık yükseliş, yalnızca yeni bir üretim hedefinin uygulanmasını göstermiyor. Daha önce kapanan kapasitenin bölgelere göre farklı hızlarda dönmesi, liman ve boğaz erişiminin ihracatı sınırlaması ve bazı üyelerin üretimi artırırken diğerlerinin gerilemesi, toplam arzı birlikte belirliyor.[1]
Kazakistan tek ihracat hattına bağımlılığı azaltmaya çalışıyor
Kazakistan Enerji Bakanlığı, ana petrol ihracat hattını Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları defalarca durdurduktan sonra başka güzergâhları değerlendiriyor. Seçenekler arasında Baku-Tbilisi-Ceyhan boru hattı, Azerbaycan üzerinden Hazar sevkiyatı, Baku-Supsa güzergâhı ve Çin'e doğuya doğru daha fazla boru hattı arzı bulunuyor. Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu hattındaki akış temmuzda üç ayrı kez kesildi. Bir hafta süren son kapanma, Kazakistan üretiminin günde 1 milyon varilden fazlasını kısa süreliğine piyasadan çekti. Hat, Tengiz, Kashagan ve Karachaganak sahalarından çıkan petrolü Rusya'nın Novorossiysk limanına taşıyor; Chevron, ExxonMobil, Shell ve Eni bu sahalarda pay sahibi. Konsorsiyumun en büyük ortağı yüzde 24 payla Rusya Federasyonu, Chevron ve ExxonMobil'in bağlı ortaklıkları ise azınlık hissedarı. Yeni yolların değerlendirilmesi, kuyudaki üretim kapasitesi ile dünya piyasasına ulaşabilen petrol miktarının aynı şey olmadığını ortaya koyuyor. Başka bir boru hattına veya Hazar geçişine yönelmek fiziksel kesinti riskini dağıtabilir; ancak bunun için güzergâh kapasitesinin, liman bağlantılarının ve sınır aşan taşıma düzeninin mevcut akışın bir bölümünü gerçekten taşıyabilmesi gerekiyor.[2]
Hürmüz aksaması şirket kârından hane tüpüne ulaşıyor
Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık aksaması, gaz üreticisi ile hane yakıtı dağıtımında farklı sonuçlar doğuruyor. ADNOC Gas, ürün yüklemeleri kısıtlı kalmasına rağmen ikinci çeyrekte 665 milyon dolar net kâr bildirdi; bu tutar şirketin 400 milyon dolar ile 600 milyon dolar arasındaki öngörüsünü aştı. Habshan'daki gaz arzı, nisan ayındaki güvenlik olaylarının ardından kapasitenin yüzde 85 düzeyine döndü. Şirket aynı zamanda Rich Gas Development projesinin yeni aşamaları için nihai yatırım kararları aldı ve 8,2 milyar dolar tutarında mühendislik ve inşaat sözleşmesi verdi. Hindistan'da Indian Oil, BPCL ve HPCL'nin ev tipi LPG tüpü başına zararı temmuzdaki 500 rupiden, yani 5,25 dolar, ağustosta 188 rupiye, yani 1,97 dolar, geriledi. Yine de ülkenin LPG ithalatının yüzde 90 oranındaki bölümü Hürmüz'den geçiyor ve hanelerin yaklaşık yüzde 60 oranındaki bölümü LPG'yi ana pişirme yakıtı olarak kullanıyor. Hükümet arzı sanayi kullanıcılarından hanelere yönlendirirken rafinerilerden üretimi artırmalarını istiyor. Aynı fiziksel geçiş sorunu bir şirkette yüklemeyi ve yatırım zamanlamasını, hane tarafında ise tüp başına zararı, devlet tazminatını ve yakıtın kimlere öncelikle ulaştırılacağını etkiliyor.[3], [4]
