Avrupa'da fiyat baskısı ile dijital euro beklentisi farklı sinyaller veriyor

Hollanda'da temmuz fiyatları

CBS, Hollanda'da tüketici mal ve hizmetlerinin temmuzda bir yıl öncesine göre yüzde 3,2 daha pahalı olduğunu bildirdi. Haziranda yıllık oran yüzde 2,9 düzeyindeydi; ilk tahmin yüzde 3,1 olmuştu. Fiyatlar hazirandan temmuza yüzde 1,6 arttı. Uyumlaştırılmış ölçüde Hollanda enflasyonu yüzde 3,0 olarak hesaplandı ve euro bölgesi ortalaması olan yüzde 2,9'un üzerinde kaldı. Akaryakıt, bir yıl öncesine göre yüzde 22,0 pahalıydı; hazirandaki yıllık artış yüzde 17,3 olmuştu. Enerji fiyatları, önceki ayki yüzde 1,8 gerilemeden sonra yüzde 1,1 arttı. CBS, Avrupa Birliği dışından sipariş edilen tüketici ürünlerine uygulanan ithalat vergilerinin de yukarı yönlü baskı yaptığını belirtti. Kira artışı ise yüzde 4,7'den yüzde 4,3'e indi. Hizmet enflasyonu uyumlaştırılmış ölçüde yüzde 4,0 ile euro bölgesindeki yüzde 3,3 düzeyinin, enerji dışı sanayi ürünleri ise yüzde 1,2 ile yüzde 0,9 düzeyinin üzerindeydi. Bu ayrıntılar, başlıktaki yüzde 3,2'nin tek bir mal grubundan değil, yakıt, enerji, hizmet ve kira hareketlerinin birlikte oluşturduğu bir fiyat görünümünden çıktığını gösteriyor.^[1]

Şirketlerin dijital euro algısı

ZEW'in yaklaşık 800 Alman şirketiyle yaptığı temsili ankette katılımcıların yüzde 77'si Avrupa Merkez Bankası'nın dijital euro planlarının işleri üzerinde etkisi olmayacağını söyledi. Yüzde 17 olumsuz ya da bir ölçüde olumsuz etki, yüzde 6 bir ölçüde olumlu etki ve yüzde 0,7 olumlu etki bekledi. Araştırma imalat sanayii ile bilgi ekonomisindeki şirketleri kapsadı. Planlardan haberdar olanların oranı Ocak 2024'teki yüzde 55'ten yüzde 60'a yükseldi. Buna rağmen şirketlerin yüzde 32'si kendi işleyişlerinde değişiklik yapması gerekeceğini düşünüyor. Çalışanı 100 ve üzerinde olan şirketlerde olumlu etki bekleyenlerin payı yüzde 3'e yaklaşıyor. ZEW Dijital Ekonomi Araştırma Birimi'nden Vincent Rost, kuşkuculuğun bir bölümünün dijital euroya ilişkin çok sayıda sorunun yanıtsız kalmasından kaynaklanabileceğini söyledi. Anket, şirketlerin planı bütünüyle görmezden geldiğini söylemiyor; bilinirlik yükselirken bazı firmalar uyarlama gereği görüyor. Ancak baskın yanıt, beklenen doğrudan işletme etkisinin sınırlı kalacağı yönünde. Bu, dijital ödeme düzeninin tasarım tartışması ile şirketlerin bugünkü planlama ufkunun aynı hızda ilerlemediğini gösteren bir görünüm sunuyor.^[2]

Para gündeminin iki katmanı

CBS ile ZEW'in bulguları aynı ekonomik olayı anlatmıyor. CBS, Hollanda'da hanelerin ve işletmelerin karşılaştığı güncel fiyat hareketlerini ölçüyor: yıllık yüzde 3,2 enflasyon, yüzde 22,0 akaryakıt artışı ve euro bölgesi ortalamasının üzerindeki hizmet enflasyonu. ZEW ise henüz uygulamaya geçmemiş bir dijital ödeme düzenine ilişkin şirket beklentisini ölçüyor: yüzde 77 etkisizlik beklentisi, yüzde 32 uyarlama beklentisi ve yüzde 60 farkındalık. Yine de iki kaynak, para gündeminin iki ayrı katmanını birlikte görünür kılıyor. Birincisi, fiyatlar ve ithalat vergileri yoluyla bugünün bütçelerine giren ölçülebilir baskıdır. İkincisi, Avrupa Merkez Bankası'nın dijital euro planının firmaların işleyişine ne zaman ve ne ölçüde gireceğine dair daha belirsiz beklentidir. Bu bir yatırım ya da politika önerisi değildir. Daha sınırlı sonuç, enflasyon ölçümünün gerçekleşmiş fiyatları, dijital euro anketinin ise beklenen kurumsal etkiyi izlediğidir. Bu nedenle yüzde değerleri aynı para alanında yer alsa da birbirinin yerine geçmez; biri temmuzdaki fiyat düzeyini, diğeri şirketlerin gelecekteki ödeme altyapısına bakışını anlatır.^{[1], [2]}

Hollanda'da temmuz fiyatları

Şirketlerin dijital euro algısı

Para gündeminin iki katmanı

Kaynakça

Aynı masadan diğer analizler