IMF’nin yeni finansal istikrar değerlendirmesinde sigorta ve emeklilik fonlarının likit olmayan varlıkları, özel kredi piyasasındaki kaldıraç ve serbest fonların aynı işlemlerde yoğunlaşması öne çıktı. Ağır stres testinde bankalar genel olarak dayanıklı kaldı, ancak zayıf bankalarda sermaye açığı görüldü. Yapay zekâ beklentilerinin karşılanmaması, tahvil piyasasındaki baskı ve siber olaylar, stresi başlatabilecek riskler arasında yer aldı.
Ekonomi ve Piyasalar··Gece
Dayanıklı piyasalarda stres riski yüksek kaldı
Küresel ekonomi ve finansal istikrarı izleyen Uluslararası Para Fonu (IMF), yeni istikrar değerlendirmesini 13 Ekim’de Tayland’ın başkenti Bangkok’ta Dünya Bankası ile yaptığı yıllık toplantılar sırasında yayımladı. Piyasalar birden fazla şoka ve yüksek belirsizliğe dayanmıştı. Buna rağmen IMF, finansal istikrar risklerinin yüksek kaldığı uyarısını yaptı. Yapay zekâ bağlantılı piyasa düzeltmesi, devlet tahvili getirilerindeki baskı ve siber olaylar, kurumun belirlediği olası stres kaynakları arasında yer aldı.[1], [2]
Beklentileri aşan büyüme, güçlü şirket kârları ve yapay zekâya duyulan iyimserlik, piyasaların şoklara dayanmasını destekledi. Yapay zekâ yatırımı veya kâr beklentilerinin karşılanmaması ise fiyat düzeltmesini başlatabilir. Enflasyon baskısı, kamu maliyesindeki dengesizlikler ve devletlerin yoğun borçlanması, devlet tahvili getirilerini yukarı iten unsurlar arasında yer aldı. Özel sektörün borçlanma hacmi de bu baskıya giderek daha fazla katılıyor. Siber olaylar, finansal hizmetleri aksatabilir veya sisteme duyulan güveni azaltabilir.[1]
Likit olmayan varlıklar ve kaldıraç banka dışı finansmanı zorluyor
Sigorta şirketleri ve emeklilik fonları, nakde dönüşmesi daha uzun süren likit olmayan varlıkları daha fazla taşıyor. IMF bu varlık yapısını, ekonomik koşullar kötüleştiğinde risk yaratan bir özellik olarak tanımladı. Özel kredi piyasasında yüksek kaldıraç ve büyüyen likidite baskıları, kredi verme kapasitesini sınırlayabilir. Serbest yatırım fonları piyasalara destek verebilir. Ancak borçla büyütülen pozisyonlar ve aynı işlemlerde yoğunlaşma, stresin etkisini artırabilir. Kurumun değerlendirmesi, bankaların yanı sıra bu banka dışı kuruluşları da kapsıyor.[1]
Bankalar dayanıklı kaldı, zayıf kuruluşlarda sermaye açığı görüldü
Yapay zekâ, tahvil piyasası ve enerji şoklarını birleştiren ağır stres testinde bankacılık sektörü genel olarak dayanıklı kaldı. Buna karşılık zayıf bankalardan oluşan bir grubun aynı senaryoda sermayesi yetersiz kaldı; bu grubun payı da artıyordu. Gelişen piyasalar da dayanıklılığını korudu. Bazı ekonomilerde ekonomi politikasının şokları karşılayabilecek alanının dar olması kaygı yarattı. Daha küçük ve gelişmekte olan bazı piyasalarda, alternatif finansman kaynaklarının yeterince açık olmaması da kurumun dikkat çektiği sorunlar arasında yer aldı.[1]
IMF, kamu borcunun sürdürülebilir bir düzeye taşınması, merkez bankalarının bağımsızlığının korunması ve enflasyon görevlerinin yerine getirilmesi çağrısında bulundu. Açık ekonomi politikası iletişimi, siber saldırılara karşı dayanıklılığın güçlendirilmesi ve bankalarla banka dışı kuruluşlardaki risklerin yakından izlenmesi de öneriler arasında yer aldı. Stres testi ise bankaların ağır şokları karşılayabilecek mevcut gücünü ve daha zayıf kuruluşlardaki sermaye yetersizliğini aynı değerlendirmede ortaya koydu.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
