UNCTAD, küresel yatırım artarken yeni projelerin azaldığını bildirdi
UNCTAD’ın yeni verilerine göre 2026’nın ilk yarısında küresel doğrudan yabancı yatırım, 2025’in ortalama yarıyıl düzeyinin yüzde 37 üzerine çıktı. Buna karşılık yeni tesis yatırımı duyuruları yüzde 15 azaldı; gelişmekte olan ülkelerde kalkınma hedefleriyle bağlantılı proje sayısı dörtte birden fazla düştü. Büyük işlemler toplam tutarı artırırken yeni yatırım faaliyetinin yaygınlığını aynı ölçüde artırmadı.
Ekonomi ve Piyasalar··Sabah
Yatırım tutarı arttı, yeni proje sayısı düştü
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma kuruluşu UNCTAD, 2026’nın ilk yarısında doğrudan yabancı yatırım tutarının arttığını, yeni proje duyurularının ise azaldığını bildirdi. İlk yarıdaki tutar, 2025’in ortalama yarıyıl düzeyinin yüzde 37 üzerindeydi. The Guardian Nigeria da artan toplam yatırım ile gelişmekte olan ülkeler için önemli alanlarda azalan projeler arasındaki bu ayrımı bağımsız haberinde aktardı.[1], [2]
Bu yüzde 37’lik karşılaştırma yalnızca 2025’in ilk yarısıyla değil, o yılın ortalama altı aylık düzeyiyle yapılıyor. UNCTAD’a göre gelişmiş ekonomilere yatırım aynı ölçüye göre yüzde 70’ten fazla arttı. Belçika, Hollanda ve Lüksemburg üzerinden geçen finansal akışlardaki değişim ile ABD’ye girişlerin belirgin yükselişi bunda etkili oldu. Büyük işlemler toplam tutarı artırırken proje sayısı aynı yönde hareket etmeyebilir.[1]
Gelişmekte olan ülkelerde proje açığı büyüdü
Sıfırdan kurulacak tesis veya faaliyetlere yönelik yeni yatırım duyuruları dünya genelinde yüzde 15 azaldı. Uluslararası proje finansmanı anlaşmaları yüzde 11, sınır ötesi şirket birleşmesi ve alım anlaşmalarının sayısı yüzde 23 geriledi. Buna karşılık sınır ötesi alımların tutarı ilk dokuz ayda yüzde 57 artarak 494 milyar dolara ulaştı. Tutar ile işlem sayısı farklı göstergeler; belirtilen dönemler de aynı değil.[1]
Gelişmekte olan ekonomilere doğrudan yatırım, ilk yarıda 2025’in ortalama yarıyıl düzeyinin yüzde 8 üzerine çıktı. Buna karşın bu ülkelerde yeni proje duyuruları beşte birden fazla azaldı. Temel altyapı ve hizmetlerle bağlantılı sürdürülebilir kalkınma projelerinin sayısı, 2026’ya ilişkin ilk tahminlerde yüzde 25’ten fazla geriledi. The Guardian Nigeria yeni verileri aktarırken özellikle bu düşüşü öne çıkardı.[1], [2]
Büyük işlemler toplam tutarı yukarı taşıdı
UNCTAD’ın verilerinde yenilenebilir enerji proje finansmanı faaliyetleri gelişmekte olan ekonomilerde yaklaşık üçte bir, gelişmiş ekonomilerde yüzde 4 azaldı. Gelişmekte olan ülkelerde duyurulan yeni veri merkezi yatırımlarının tutarı da 32 milyar dolar geriledi. Bu rakamlar tamamlanmış tesisleri veya harcanmış nihai sermayeyi değil, duyurulan projeleri ve finansman faaliyetini ölçüyor.[1]
İzleme raporu, jeopolitik gerilimleri, yüksek borçlanma giderlerini ve enerji fiyatlarını yeni yatırım kararları üzerindeki baskılar arasında sayıyor. Batı Asya’da yeni proje duyuruları yüzde 52 düştü. Körfez yatırımcılarının dış ülkelerdeki proje finansmanı yatırımı ikinci çeyrekte hem geçen yılın aynı dönemine hem önceki beş yılın ortalamasına göre yarıdan fazla azaldı. Körfez içindeki proje finansmanı yatırımı ise üç kattan fazla arttı; yükselişin büyük bölümü Dubai’deki yaklaşık 55 milyar dolarlık tek bir projeden geldi.[1]
