Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Levant'ta eşitsiz yumuşama: güvenlik pilotları ve süren sivil risk

Lübnan'daki kontrollü güvenlik ve ulaşım adımları, Gazze'de ateşkese rağmen bildirilen ölümcül saldırıyla aynı bölgesel tabloda fakat ayrı siyasi süreçlerde ilerliyor.

Jeopolitik··Sabah
Kontrollü geçit ve ışıkları açılan pistten, çatlamış bir gölgelik altındaki boş konut eşiğine uzanan koyu editoryal illüstrasyon.

Güney Lübnan'da sınırlı bir pilot

Lübnan Silahlı Kuvvetleri, ülkenin güneyindeki Zavtar el-Garbiyye'ye konuşlandığını bildirdi. Times of Israel, adımın İsrail ile Lübnan arasında 26 Haziran'da imzalanan ve ABD'nin arabuluculuk ettiği Üçlü Çerçeve kapsamında atıldığını yazıyor. Litani Nehri boyunca Zavtar el-Garbiyye, Frun ve Srifa'yı kapsayan pilot bölgeler; İsrail'in kademeli çekilmesini ve Lübnan devletinin Hizbullah silahları üzerindeki denetimini sınamak üzere tasarlanmış sınırlı alanlar olarak sunuluyor.[1]

Pilotun temel unsurları henüz tamamlanmış değil. Habere göre İsrail ordusu güney Lübnan'daki herhangi bir bölgeden çekildiğini doğrulamadı. Bir İsrail askeri yetkilisi çerçeveyi, Lübnan ordusunun silah taşımaya yetkili tek resmî otorite olma iddiasının sınanması olarak tanımladı. Hizbullah ise çerçeveyi reddediyor ve herhangi bir düzenlemenin Washington-Tahran görüşmelerine bağlanmasını istiyor. Bu nedenle konuşlanma, sonuçlanmış bir güvenlik düzeninden çok tarafları farklı koşullara bağlı bir deneme niteliğinde.[1]

Uçuşlara izin, güvenliğe bağlı açılış

Ayrı bir Times of Israel kaydına göre ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile Beyaz Saray görüşmesinden sonra ABD havayollarının Lübnan'a doğrudan uçmasına izin verdiğini açıkladı. Doğrudan seferler, TWA 847 uçağının kaçırılmasından sonra Reagan yönetimi tarafından 1985'te askıya alınmıştı. Karar, kırk yılı aşan bir kısıtlamayı kaldıran siyasi bir yetkilendirme sağlıyor; ancak uçuşların fiilen başlayacağı anlamına gelmiyor.[2]

Haberde, ABD yetkililerinin seferler başlamadan önce Beyrut Havalimanı'nda kapsamlı bir güvenlik incelemesi yapması ve havalimanını güvenli olarak onaylaması gerektiği belirtiliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Lübnan için “seyahat etmeyin” uyarısı da yürürlükte; Amerikan taşıyıcılarının kısa sürede uçuş başlatıp başlatmayacağı belirsiz. Güneydeki pilot konuşlanma ile hava bağlantısı aynı anlaşmanın parçaları değil, fakat ikisi de açılımı güvenlik doğrulamasına bağlayan kontrollü adımlar olarak kayda geçiyor.[2]

Ateşkes ile sivil güvenlik arasındaki boşluk

Gazze'deki ayrı çatışma hattında sağlık yetkilileri, İsrail'in Gazze kentinin Sabra mahallesindeki bir eve düzenlediği hava saldırısında Firas el-Masri, eşi Selsebil ve dört çocuklarının uyurken öldürüldüğünü bildirdi. Al Jazeera, İsrail ordusunun saldırıyı gerçekleştirdiğini doğruladığını; bir Hamas mensubunu hedef aldığını ve sonucu incelediğini söylediğini aktarıyor. Kayıt, bildirilen hedef ile altı aile ferdinin ölümü arasındaki uyuşmazlığı kesin bir hükme bağlamadan yan yana veriyor.[3]

BM İnsan Hakları Ofisi sözcüsü Thameen el-Kheetan, ateşkesin ilanından dokuz ay sonra Filistinliler için Gazze'de hâlâ hiçbir yerin güvenli olmadığını söyledi; 13-20 Temmuz arasında en az 57 kişinin öldürüldüğünü bildirdi. Al Jazeera'nın aktardığı verilere göre Ekim 2025 ateşkesinden beri çoğu sivil 1.150'den fazla Filistinli öldü. Lübnan'daki pilotlar ile Gazze ateşkesi farklı düzenlemelerdir; birlikte okunmaları, bölgesel yumuşamanın her yerde aynı düzeyde güvenlik üretmediğini gösteriyor.[1], [3]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıThe Times of IsraelLübnan ordusu, ABD destekli plan kapsamında güneydeki ilk 'pilot bölge'ye konuşlandı↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıThe Times of IsraelTrump, ABD-Lübnan doğrudan uçuşlarına yönelik 1985'ten kalma yasağı kaldırdığını açıkladı↩1↩2
  3. Haber kaynağıAl JazeeraGazze'de İsrail saldırısı, ateşkese rağmen bir aileyi öldürdü↩1↩2