Gazze anlaşmasının ilk adımı saldırılar sürerken açıldı
Hamas ilk silahsızlanma adımını kabul etti, Trump İsrail'le mutabakat bulunduğunu söyledi; yazılı İsrail kabulü gelmeden ve saldırılar sürerken karşılıklı takvim hâlâ kuruluyor.
Jeopolitik··Sabah
Taslak karşılıklı iki hareket kuruyor
Taslağın ilk adımı, Hamas'ın silahları aşamalı biçimde Filistinli bir komiteye bırakması ile İsrail'in çekilmesini birbirine bağlıyor. Trump, 31 Temmuz'da Camp David'deki kabine toplantısında İsrail'le bir mutabakat bulunduğunu söyledi. Hamas birkaç saat önce anlaşmanın ilk adımını kabul ettiğini açıklamıştı; İsrail hükümeti metnin şartlarını resmen kabul etmiş değil. Trump'ın aktarımına göre İsrail durumdan memnun ve Hamas'ın silahsızlandırılması bir atılım. Hamas'ın kabul ettiği ilk adım, silahların Filistinli bir komiteye teslim edilmesi karşılığında İsrail'in Gazze'den tam olarak çekilmesini öngörüyor. İsrail'den gelen tepkiler ayrışıyor: Bakan Itamar Ben-Gvir planı İsrail için kabul edilemez diye niteledi; BM Daimi Temsilcisi Danny Danon CNN'e konuşurken Hamas'ın silahlara yeniden ulaşıp ulaşamayacağını sorguladı. Trump'ın cümlesi tek taraflı bir aktarımdır; İsrail hükümetinin yazılı bir kabulü bu haberde yer almıyor.[1]
Sahadaki ritim değişmedi
Kabul açıklamasından sonraki saatlerde sahadaki askerî ritim kesilmedi. Al Jazeera, Hamas'ın taslak anlaşmayı kabul etmesinden saatler sonra Gazze genelinde İsrail hava saldırıları düzenlendiğini bildirdi. Kanalın aktardığına göre saldırılarda en az iki Filistinli öldü, en az on kişi yaralandı. Saldırılar, Hamas'ın ABD Başkanı Donald Trump'ın Barış Kurulu tarafından hazırlanan taslak barış anlaşmasını kabul ettiğini açıklamasının ardından geldi. Taslak, Hamas'ın silahlarını aşamalı olarak bırakmasını ve buna karşılık İsrail'in Gazze'den çekilmesini öngörüyor. Ölü ve yaralı sayıları Al Jazeera'nın kendi aktarımına dayanıyor; bağımsız bir doğrulama bu haberde yer almıyor.[2]
Takvim beyanlardan daha geride
İki haber birlikte okunduğunda anlaşma, tamamlanmış bir ateşkesten önce kurulması gereken karşılıklı adımlar dizisi olarak görünüyor. Hamas ilk adımı kabul ettiğini söyledi; Trump İsrail'le bir mutabakat bulunduğunu aktardı, ancak haberde İsrail hükümetinin yazılı kabulü yer almadı. Ertesi gün bildirilen saldırılar, siyasi açıklamaların sahadaki emir zincirine hemen dönüşmediğini gösterdi. Taslağın merkezinde silahların hangi komiteye, hangi takvimle devredileceği ve İsrail'in çekilmesinin buna nasıl eşleneceği var. İsrailli yetkililerin ayrışan tepkileri de aynı noktayı büyütüyor: bir taraf planı kabul edilemez bulurken başka bir yetkili silahlara yeniden erişim riskini öne çıkardı. Mevcut durum anlaşmanın yürürlükte olduğuna dair kanıt sunmuyor; tarafların farklı yükümlülükleri farklı düzeylerde konuşmaya başladığını anlatıyor. İlk haberdeki düzenek, tek taraflı bir silah bırakma açıklamasından daha fazla unsur içeriyor. Filistinli komitenin kurulması, silahların aşamalı devri ve İsrail güçlerinin çekilmesi aynı sıranın parçaları olarak sunuluyor. Trump'ın aktardığı mutabakat bu sıranın siyasi desteğine işaret ediyor, fakat haber İsrail hükümetinden imzalı bir uygulama metni vermiyor. İkinci haber ise bu boşluğun sahada sürdüğünü gösteren zaman damgası sağlıyor: kabul açıklamasından bir gün sonra Gazze'nin farklı noktalarında saldırılar bildirildi. Bu iki gelişme, tarafların beyanlarını aynı hukuki ağırlıkta görmeye izin vermiyor. İzlenecek somut eşikler komitenin fiilen kurulması, devir takviminin açıklanması, çekilme adımlarının başlaması ve saldırıların durmasıdır. Bunlardan biri gerçekleşmeden diğerinin tamamlandığını varsaymak, taslağın karşılıklılık yapısını olduğundan ileri gösterir.[1], [2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
