Tarife baskısı rota, aracı ve temsil üzerinden genişliyor
Beyaz Saray’ın aktarma iddiası, Ottawa’daki büyükelçi dilekçesi ve tanker el koymalarına yönelik misilleme tehdidi, ticaret yaptırımının liman, aracı ve siyasi temsil hatlarına yayıldığını gösteriyor.
Jeopolitik··Gece
Aktarma iddiası 40’tan fazla ülkeyi işaret ediyor
Trump yönetimi perşembe günü yayımladığı raporda, Çinli ihracatçıların ABD gümrük vergilerinden kaçınmak için mallarını 40’tan fazla üçüncü ülke üzerinden yönlendirdiğini öne sürdü ve bu düzene Büyük Aktarma Dolandırıcılığı adını verdi. South China Morning Post’un aktardığı metne göre iddia, sınırlı montaj, yeniden etiketleme, yeniden paketleme, yeniden faturalandırma ve yanlış menşe beyanı yoluyla Çin çıkışlı ürünlere başka bir ülkenin menşe görünümü kazandırıldığı yönünde. Beyaz Saray metni, malların sınırlı montaj, son işlem, yeniden paketleme, yeniden etiketleme veya belge değişiklikleriyle farklı bir ulusal menşe görünümü kazanabileceği üçüncü ülkeler üzerinden giderek daha fazla taşındığını yazıyor. Yönetim, uygulamanın 2018’de açılan ticaret savaşından bu yana sistemli sürdüğünü savunuyor. Rapor iddianame biçiminde yazılmamış ve hangi ülkeye karşı hangi işlemin açılacağını da duyurmuyor. Böylece kamuoyuna sunulan çerçeve, tarife oranının kendisinden çok malın hangi rota ve belge zinciriyle ABD gümrüğüne geldiğini öne çıkarıyor. Kaynağın çizdiği sınır net: iddia var, somut yaptırım listesi yok.[1]
Ottawa’da temsilci, tarife müzakeresinin parçası oluyor
BBC’nin haberine göre 70.000’den fazla Kanadalı, ABD’nin Ottawa Büyükelçisi Pete Hoekstra’nın iki komşu arasındaki diplomatik ilişkileri zedelediği gerekçesiyle görevden alınmasını isteyen bir dilekçeyi imzaladı. Metin, Hoekstra’yı Kanada siyasi tartışmasına tekrar tekrar müdahale etmekle ve Trump yönetiminin Kanada’yı 51. eyalet olarak ilhak tehditlerini normalleştirmekle suçluyor. ABD Büyükelçiliği dilekçeden haberdar olduğunu bildirdi; başka yorum yapmaktan kaçındı. Dilekçeyi Calgary’den başlatan Leanne Walker, CBC News’e tepkinin beklentisinin ötesinde olduğunu ve bunun marjinal bir mesele olmadığını söyledi. Metin ayrıca ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile Alberta’nın Kanada’dan ayrılmasını isteyen bazı kişiler arasında Washington’da yapılan görüşmelerden duyulan kaygıyı dile getiriyor ve bir parlamento komitesinin ABD’nin Kanada iç işlerine diplomatik müdahalesini incelemesini istiyor. Dilekçe çarşamba sabahı Avam Kamarası’na sunulma eşiğini aştı; Yeşil Parti lideri Elizabeth May tarafından bu yıl içinde meclise getirilecek. Gelişme, Kanadalı müzakerecilerin yaklaşık 20 ila 28 milyar dolar değerindeki Kanada malına planlanan yüzde 50 tarifeyi önlemeye çalıştığı bir döneme denk geliyor. Burada baskı gümrük satırından çok büyükelçinin siyasi temsili üzerinden okunuyor.[2]
Denizde el koyma, misilleme dilini açıyor
BBC’ye göre Vladimir Putin, Pasifik’teki donanma tatbikatını izlerken Batılı ülkelerin Rus ticari gemilerine el koymasını korsanlık ve haydutluk diye niteledi ve Moskova’nın aynı şekilde karşılık vermek zorunda kalacağını söyledi. Britanya hükümeti, haziranda Manş Denizi’nde Kraliyet Deniz Piyadeleri’nin yaptırımlı Smyrtos tankerine çıkarma yapmasını tümüyle uluslararası hukuka uygun savundu. Putin, karşılığın gemilere el konulan sularla sınırlı kalmayacağını, Moskova’nın gerekli ve uygun gördüğü her yerde hareket edebileceğini ekledi. Rusya Pasifik Filosu Komutanı Viktor Liina, dost olmayan devletlerin gemilerini denetleyip alıkoyacak yeterli imkâna sahip olduklarını ve göreve başlamaya hazır olduklarını bildirdi. Britanya Savunma Bakanlığı’na göre Rusya’nın yaptırımlı petrolünün yüzde 75’ini taşıyan 700’den fazla gemilik bir filosu bulunuyor; Smyrtos hâlâ Weymouth yakınlarında alıkonuluyor ve kaptanı Ajay Pant Rusya yaptırımlarını çiğnemekle suçlanıyor. Üç haber tek bir ortak politika ilan etmiyor. Biri menşe ve rota iddiasını, biri siyasi temsilciye yönelik kamu talebini, biri ise gemi el koymasına karşı açık misilleme dilini öne çıkarıyor. Ortak tablo, ticaret baskısının tarife metninin yanında ara limanlarda, aracı gemilerde ve büyükelçilik kapısında da kurulduğunu gösteriyor.[3], [1], [2]
