İsviçre, Rusya yaptırımlarını ve NATO iş birliğini sınırlayacak teklifi oyluyor
İsviçre seçmeni, silahlı tarafsızlığın daha katı bir tanımını anayasaya yazıp yazmamayı oyluyor. Teklif, askerî ittifaklarla iş birliğini sınırlayacak ve BM kararı dışındaki savaşan devlet yaptırımlarını büyük ölçüde yasaklayacak. Hükümet ve parlamento, güvenlik tehditlerine yanıt alanını daraltacağı gerekçesiyle karşı çıkıyor. Kabul için hem seçmenlerin hem kantonların çoğunluğu gerekli; kesin sonuç henüz açıklanmamıştı.
Jeopolitik··Akşam
Tarafsızlığın sınırları için anayasa oylaması
İsviçre seçmeni, ülkenin uzun süredir sürdürdüğü tarafsızlığa anayasada daha katı bir tanım getirilip getirilmeyeceğini belirlemek için 27 Eylül'de sandığa gitti. Pro Schweiz adlı kuruluşun girişimi, tarafsızlığı sürekli ve silahlı olarak tanımlıyor. İsviçre, saldırıya uğramadıkça veya yakın bir saldırı tehdidiyle karşılaşmadıkça askerî ya da savunma ittifaklarına katılamayacak, bu ittifaklarla iş birliği yapamayacak. Üçüncü devletler arasındaki savaşlara katılması da yasaklanacak. Teklif böylece genel bir tarafsızlık ilkesinin ötesine geçiyor; hükümetlerin bugüne dek politika yoluyla belirlediği güvenlik iş birliğine bağlayıcı sınırlar koyuyor. Destekçileri bunun bağımsızlığı ve arabuluculuk güvenilirliğini koruyacağını savunuyor. Federal hükümet ve parlamento ise tehditlere yanıt verme alanını daraltacağı gerekçesiyle karşı çıkıyor.[1], [2]
Rusya yaptırımları tartışmanın merkezinde
Girişim, Bern'in savaşan bir devlete yaptırım uygulamasını genel olarak engelleyecek. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin kararlaştırdığı önlemler ve yaptırımların delinmesini önleyen adımlar istisna olacak. Ayrımın önemi somut: İsviçre, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinden sonra Avrupa Birliği'nin Moskova'ya yönelik yaptırımlarının büyük bölümüne katıldı. Destekçiler, bu tür önlemlerin arabuluculuk için gereken tarafsız görünümü zayıflattığını ve ülkeyi dış baskıya açık bıraktığını savunuyor. Karşı çıkanlar, mevcut uygulamanın İsviçre'yi askerî ittifakların dışında tutarken uluslararası hukuk kurallarının çiğnenmesine yanıt verme imkânı sağladığını söylüyor. Federal Konsey ve parlamento, katı bir anayasa hükmünün koşullar değiştiğinde güvenliği, bağımsızlığı ve refahı korumak için gereken hareket alanını azaltacağını belirtiyor. Bu ayrım, Rusya’ya uygulanan yaptırımların sürdürülüp sürdürülemeyeceğini de doğrudan ilgilendiriyor. Sandıktaki karar bu yetkinin sınırını belirleyecek.[1], [2]
Kabul için seçmen ve kanton çoğunluğu gerekiyor
İsviçre'de bir halk girişiminin anayasaya girmesi için iki ayrı çoğunluk gerekiyor: ülke genelindeki seçmenlerin ve kantonların çoğunluğu. Ülke çapında öne geçmek, metni tek başına yürürlüğe sokmuyor. Anadolu Ajansının aktardığı son SRG anketinde teklife karşı çıkanlar yüzde 63, destekleyenler yüzde 34 olarak ölçüldü; oy verme niyeti yüzde 49'du. Bunlar sandık sonucu değil, oylama öncesindeki anket verileriydi. İsviçre Halk Partisine yakın girişimciler, önerdikleri güvencelerin ülkenin arabuluculuk konumunu koruyacağını söylüyor. Hükümet ile parlamento ise iş birliği ve yaptırımlar konusunda karar alanını elinde tutmak istiyor. Yüz yüze oy kullanmanın ardından sayım sürerken kesin sonuç henüz açıklanmamıştı.[1], [2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
