Vučić istifa etti; Sırbistan seçimi yeni görevini belirleyecek
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 25 Ekim'deki erken parlamento seçimi öncesinde istifa etti ve başbakanlığı hedefliyor. Meclis Başkanı Ana Brnabić geçici olarak görevi devralacak. Uzun süredir iktidarda olan partisi, Novi Sad tren istasyonu faciasının ardından gelişen protestoların desteklediği öğrenci hareketiyle yarışacak; ülke yönetiminin sonraki biçimi sandıkta belirlenecek.
Jeopolitik··Sabah
Vučić cumhurbaşkanlığından ekim seçimi için ayrıldı
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 27 Eylül'de istifa etti ve 25 Ekim'deki erken parlamento seçiminde başbakanlığı hedefliyor. İkinci cumhurbaşkanlığı dönemi gelecek yıl bitecekti; anayasa üçüncü döneme izin vermiyor. Bu adım onu, Sırp İlerleme Partisi'nin öğrenci destekli bir hareketle yarışacağı seçime taşıyor. Yakın müttefiki ve eski başbakan Ana Brnabić, cumhurbaşkanlığı seçimine kadar geçici devlet başkanı olacak. Vučić istifayı imzaladığını ve görevlerini ertesi sabah devredeceğini söyledi. Cumhurbaşkanlığı seçiminin aralık sonuna kadar yapılması gerektiğini de belirtti. Parlamento seçimiyle daha sonra yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi iki ayrı oylama. Brnabić'in geçici görevi istifayla başladı; cumhurbaşkanlığının kalıcı sahibine ilişkin süreç tamamlanıncaya kadar sürecek. Vučić'in başbakanlık hedefi ise devlet başkanının devrinden değil, ekimdeki parlamento yarışının sonucundan geçiyor.[1], [2]
Novi Sad faciası seçime uzanan itirazı başlattı
Öğrenci öncülüğündeki hareket, Novi Sad tren istasyonunda beton bir çatı bölümünün 1 Kasım 2024'te çökmesi ve 16 kişinin ölmesinden sonra başlayan gösterilerle büyüdü. Protestocular hükümeti yolsuzluk, saydamlık eksikliği ve kurumlara siyasi müdahaleyle suçluyor; Vučić ve müttefikleri sorumluluğu reddediyor. Hareket seçime Öğrenciler Kazanıyor adıyla katılıyor. Listesinde çoğunlukla öğretim üyeleri ve başka mesleklerden insanlar var. Programı, haksız edinildiği öne sürülen mal varlığının soruşturulmasını ve kamu harcamalarında daha fazla saydamlığı istiyor. Vučić, 2014'ten beri başbakan veya cumhurbaşkanı olarak ülke siyasetinin merkezindeydi; sandık, uzun protestoların iktidar partisine seçimde rakip olup olamayacağını gösterecek. İstasyondaki ölümcül çökme protestoları başlattı, ancak çöküşten kimin sorumlu olduğu ile hükümete yöneltilen suçlamalar ayrı meseleler. Öğrenci listesinin mal varlığı soruşturması ve harcama saydamlığı talepleri, meydanlardaki itirazı seçim programına taşıyor. Protestocuların suçlamaları taraflar arasında ihtilaflı.[1], [2]
Aflar ve çekişmeli seçim son dönemi kapatıyor
Vučić, istifadan önce protestolarla bağlantılı suçlardan hüküm giymiş 23 kişinin de aralarında bulunduğu 49 kişiyi affettiğini söyledi. Karar, öğrenci destekli hareketin yalnızca sokakta kalmayıp seçim listesiyle iktidara talip olduğu dönemde geldi. Al Jazeera, bazı anketlerde hareketin iktidar partisine güçlü rakip göründüğünü, fakat bazı anket yöntemlerinin bağımsız doğrulanamadığını bildirdi. Vučić, muhalefet kazanırsa sonucu kabul edeceğini CNN'e söyledi. Ekim oylaması, yeni başbakan seçilmeden önce parlamentodaki dengeyi belirleyecek; Brnabić'in geçici cumhurbaşkanlığı bu makamı tek başına belirlemiyor. Sırbistan'ın Bosna Hersek, Karadağ ve Kosova'daki Sırp topluluklarıyla yakın ilişkileri nedeniyle yarış komşularında da izleniyor. Af açıklaması, cumhurbaşkanlığındaki son kararlarından biri olarak duyuruldu; parlamentodaki koltuk dağılımını kendi başına değiştirmiyor. İktidar partisi ve öğrenci destekli liste, seçmenlerin oyları için hâlâ yarışmak zorunda. Seçim sonucu henüz belli değil.[1]