Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Bosna’da tarayıcı arızaları oy vermeyi aksattı

Bosna Hersek’te 4 Ekim genel seçimi sırasında yeni oy pusulası tarayıcıları arızalanınca bazı sandıklar geçici olarak kapandı. Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Jovan Kalaba, sabahın geç saatlerinde katılımın yüzde 11,94 olduğunu açıkladı; 2022’de aynı aşamada oran yüzde 15’ti. Seçmenler, üç üyeli devlet başkanlığını ve farklı düzeylerdeki yasama organlarını belirliyor. Biyometrik kimlik doğrulaması kullanılıyor, oylar kâğıt pusulaya veriliyor. Geç açılan sandıklarda oy verme süresi gecikme kadar uzatılabiliyor.

Jeopolitik··Öğle
Yeşil hırkalı sandık görevlisi, açık pusula tarayıcısını kontrol ederken sarı ceketli seçmen bekliyor; arkada Bosna Hersek bayrağı asılı.

Sandıklarda arızalı tarayıcılar değiştiriliyor

Bosna Hersek’te 4 Ekim genel seçimi, yeni oy pusulası tarayıcılarının kullanıldığı bazı sandıklarda aksaklıklarla başladı. Ülkenin Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Jovan Kalaba, kimi sandıkların açıldıktan sonra cihazlar çalışmayınca geçici olarak kapandığını söyledi. Yerel seçim kurulları arızaları bildirdi; çözüm için tarayıcılar değiştiriliyor. Bu seçimde biyometrik seçmen doğrulaması ve kâğıt pusulaların taranması ülke genelinde ilk kez yaygın biçimde kullanılıyor. Seçmenler oylarını yine kâğıt pusulaya veriyor. Yeni cihazlarla seçmenin kimliği doğrulanıyor ve doldurulan pusula okunuyor.[1], [2]

Kalaba, sabahın geç saatlerinde katılımın yüzde 11,94 olduğunu bildirdi. 2022 genel seçiminde aynı aşamada oran yüzde 15’ti. Seçmen bilgilerinin aranmasından doğrulama belgesinin basılmasına kadar geçen süreyi ortalama 35 saniye olarak açıkladı. Cihazlar, özellikle yeni kimlik kartı taşıyan az sayıda seçmeni tanımakta zorlandı. Kalaba, oy kullananların 5.757’sinin ilk kez sandığa gittiğini söyledi. Oy verme akşama kadar sürecek şekilde planlandı. Geç açılan sandıklarda bu süre, gecikmenin uzunluğu kadar uzatılabiliyor. Komisyon, sahadaki görevlilerle sürekli iletişimde olduğunu belirtti.[1]

Seçmenler başkanlığı ve farklı meclisleri belirliyor

Kayıtlı seçmen sayısı 3,4 milyonu aşıyor. Oy verme, ülkenin iki ana idari yapısı ile Brčko bölgesinde gerçekleşiyor. Bosna Hersek Federasyonu, üç üyeli devlet başkanlığının Boşnak ve Hırvat üyelerini seçiyor. Diğer ana idari yapı olan Sırp Cumhuriyeti ise Sırp üyeyi belirliyor. Bu görevlere aday olabilmek, kişinin etnik kimliğine ve yaşadığı idari bölgeye bağlı. Devlet düzeyindeki Temsilciler Meclisi’nde 42 sandalye var; üçte ikisi Federasyon’a, üçte biri Sırp Cumhuriyeti’ne ayrılmış durumda. Dolaylı yoldan seçilen halklar meclisinin 15 üyesi, üç kurucu halkı beşer kişiyle temsil ediyor. Federasyon kapsamındaki on kantonda da ayrı siyasi temsil organları bulunuyor. Seçmenler ayrıca idari yapıların meclisleri için oy kullanıyor.[2], [1]

Kesin sonuçlar için takvim 20 Kasım’a uzanıyor

Komisyonun takvimine göre ön sonuçlar seçim gecesi, kesin sonuçlar ise 20 Kasım’a kadar açıklanacak. Böylece ilk oy toplamları, seçilen temsilcilerin kesinleşmesinden önce gelecek. Yarışa 75 parti ve dört bağımsız aday katılıyor. Bosna Hersek, Avrupa Birliği adaylığını Aralık 2022’de aldı; üyelik görüşmelerine 2024’te onay verildi. Siyasi tıkanıklıklar bu süreci yavaşlattı. Seçimle belirlenecek başkanlık ve meclisler, kurucu halklar ile idari yapılar arasındaki mevcut temsil düzeni içinde görev yapacak.[2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıN1Bosna’da sabah sayımında 406.847 seçmen oy kullandı↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıAl JazeeraBosna Hersek genel seçim için sandık başında↩1↩2↩3