Long March 7A'nın erken kaybına karşılık DESI gökyüzü haritası, Webb'in bulutsu görüntüsü ve PREFIRE'ın kutup ölçümleri, olgun uzay sistemlerinin biriktirdiği farklı bilim ürünlerini gösteriyor.
Bilim··Gece
Long March 7A, uçuşun 85. saniyesinde parçalandı
Devlet şirketi China Aerospace Science and Technology Corporation, Long March 7A roketini 10 Ağustos'ta Hainan'daki Wenchang üssünden fırlattı. Zhongxing-4B haberleşme uydusunu taşıdığı bildirilen araç, ilk kademe ayrılmasına ulaşamadan uçuşun yaklaşık 85. saniyesinde parçalandı. Space.com haberi yayımlandığında şirket olayla ilgili açıklama yapmamıştı ve yeni arızaya ilişkin teknik bulgu paylaşılmamıştı. Uçuş, roketin 2020'deki ilk görevinden bu yana yapılan on sekizinci Long March 7A görevi oldu. İlk görev de patlamayla bitmiş, Çin o kaybı ilk kademe ayrılmasından kısa süre sonra ortaya çıkan motor arızasına bağlamıştı. Bu kez araç ayrılma aşamasına kadar ilerlemedi. Yaklaşık 60 m uzunluğundaki 7A, jeostasyoner transfer yörüngesine 7 ton yük taşıyabiliyor. Standart Long March 7 aynı çekirdek kademeyi kullanıyor ve Tiangong uzay istasyonunun kargo aracını taşıyor. Space.com, sıradaki ikmal uçuşunun 2027 başında beklendiğini ve soruşturmanın sonucuna göre takvimin kayabileceğini aktarıyor. Mevcut haber, fırlatmanın zamanını, uçuşun süresini ve aracın ulaştığı aşamayı bildiriyor; yeni arızaya ilişkin teknik bulgu sunmuyor.[1]
DESI taramaları, gökyüzünün yüzde 75'ini tarayıcıya taşıdı
DESI Legacy Imaging Surveys ekibi, 5,6 trilyon piksel ve yaklaşık 4 milyar gök cismi içeren iki boyutlu renkli bir gökyüzü haritası yayımladı. Çoğunluğu yıldız ve gökada olan cisimler, görünür ve yakın kızılötesi ışıkta gökyüzünün yaklaşık yüzde 75'ini kaplıyor. Legacy Survey Sky Viewer, bu büyük veri ürününü tarayıcı üzerinden herkesin gezebileceği bir görünüme dönüştürüyor. Harita, Cerro Tololo'daki Dark Energy Camera Legacy Survey, Kitt Peak'teki Mayall z-band Legacy Survey ve Steward Gözlemevi'ndeki Beijing-Arizona Sky Survey tarafından çekilen 263.407 teleskop pozunu birleştiriyor. NASA'nın WISE uydusundan gelen gözlemlerle açık veri kümeleri de bileşime eklendi. Veriyi 160'tan fazla araştırmacı topladı; Legacy Surveys verisine atıf yapan yayımlanmış makalelerin sayısı 1.800'ü aştı. Harita, karanlık madde ve karanlık enerji çalışmalarının yanı sıra DESI'nin tayf ölçümleri için hedef seçiminde kullanılıyor. DESI ürünü, farklı gözlemevleriyle bir uydudan toplanmış, işlenmiş ve herkesin erişimine açılmış gözlemleri sunuyor. Long March haberi fırlatma sırasında kaybedilen bir aracı, DESI haberi ise kullanıma açılan bir gözlem ürününü anlatıyor; iki gelişme bağımsız.[2]
Webb ayrıntıyı, PREFIRE mevsimsel ısı kaybını ayırıyor
NASA, Aslan takma adlı gezegenimsi bulutsu NGC 2392'nin James Webb Uzay Teleskobu ile oluşturulan yeni görüntüsünü yayımladı. NIRCam ile MIRI aygıtlarından gelen kızılötesi veriler, iyonlaşmış gaz kabarcığını çevresindeki kuyruklu yıldız biçimli toz yığınlarından ayırıyor ve Hubble'ın 2000 yılındaki görünür ışık görüntüsünden daha keskin bir görünüm sağlıyor. Merkezde, görev ekibinin oksijence zengin diye tanımladığı bir beyaz cüce bulunuyor. NASA, gaz ve tozun bu biçime birkaç bin yılda ulaştığını; gök bilimcilerin bulutsunun yaklaşık 10.000 yıl içinde dağılacağını tahmin ettiğini belirtiyor. Görüntüye eşlik eden bir makale yayımlanmadı. PREFIRE'ın iki küp uydusu ise Arktik ve Antarktika'dan uzaya çıkan uzak kızılötesi ışınımı ölçüyor. Dünya'nın uzaya geri gönderdiği enerjinin yüzde 60'a yakınını taşıyan bu bant daha önce küresel ölçekte izlenmiyordu. Temmuz 2024'ten beri veri toplayan uydu çifti artık her iki kutupta iki tam mevsim döngüsünü kapsıyor. Webb tek bir bulutsunun kızılötesi görüntüsünü, PREFIRE iki kutbun mevsimsel ısı kaybı dizisini, DESI ise geniş alanlı gökyüzü haritasını sunuyor. Bunlar birbirinden bağımsız gözlem ürünleri. Long March haberi aynı gündemde fırlatma altyapısının yükü yörüngeye ulaştıramadığı ayrı bir olayı aktarıyor. Dört haberin ortak ilişkisi, uzay çalışmalarının taşıyıcı araçları ve çalışır durumdaki gözlem sistemlerinden çıkan veri ürünlerini kapsaması.[1], [2], [3], [4]
