Model, geometri, anatomi ve izotop geçmişi nasıl sınırlandırıyor?
Enerji modelleri, kazınmış yumurta kabukları, fosil beyin kalıbı ve kıyıdan uzaktaki boncuk, geçmiş yaşamı farklı fakat sınırlı izlerden yeniden kuruyor.
Bilim··Öğle
Büyüklük boşluğu ile geometrik düzen iki ayrı soru açtı
American Museum of Natural History ile Princeton Üniversitesi araştırmacılarının enerji kullanımı ve üremeye dayanan matematiksel modelleri, memelilerin, kuşların ve kaplumbağaların vücut büyüklüğü aralıklarını yeniden üretti; kuş soyu dışındaki dinozorların alt sınırını ise açıklayamadı. Bilinen en küçük kuş dışı dinozor yaklaşık 450 gram gelirken bal arısı sinekkuşu 1,75 gram; aradaki fark 200 katı aşıyor. Fosil alanlarının çok daha küçük memelileri, kertenkeleleri ve iki yaşamlıları koruması, araştırmacıları boşluğu yalnızca korunma eksikliğine bağlamaktan uzaklaştırdı. Önerdikleri açıklama, erken memelilerle rekabetin dinozorlar için ekolojik bir taban yaratmış olabileceği; kuşların bu tabanın altına uçuş sayesinde inmiş olabileceği yönünde. Ayrı bir çalışmada Bologna Üniversitesi ekibi, Güney Afrika ve Namibya'daki üç alandan gelen 60.000 yıldan eski 112 kazınmış devekuşu yumurtası kabuğu parçasında her çizginin yönünü, açısını ve yolunu sayısallaştırdı. Yinelenen dik açılar, koşut kümeler, ızgaralar ve baklava biçimleri, parçalar eksik olsa da planlı geometrik düzeni görünür kıldı. İşaretlerin anlamı geri getirilemiyor; ölçülebilen şey, çizgilerin belirli kurallarla kurulmuş olması.[1], [2]
Bir beyin boşluğu erken yılanların yaşam alanlarını ayırdı
Tiago R. Simões'in yürüttüğü ekip, bugünkü Brezilya'da yaklaşık 80 milyon yıl önce yaşamış Tametara mirim adlı yılanın kafatasını, omurlarını ve beyin boşluğunu bilgisayarlı tomografiyle yeniden kurdu. Beyin boşluğunun biçimi, hayvanın yuva kazmaya uyarlanmış olduğunu gösterdi. Aynı Nature çalışmasında karşılaştırılan ve yaşça yakın duran Dinilysia patagonica ise yer üstünde yaşayan bir yılan olarak yorumlandı. İki Geç Kretase biçiminin yan yana okunabilmesi, erken yılan evrimini yalnızca yaşayan türlere bakarak kurmaktan daha doğrudan bir karşılaştırma sağladı. Yazarlar aradaki farkı, yılanların erken tarihinde yuva kazan, karasal ve denizel yaşam biçimleri arasında birkaç kez geçiş yaşandığına ilişkin kanıt olarak değerlendiriyor. Yine de beyin kalıbı, sinir dokusunu korumuyor; kafatasının içindeki boşluğun biçimini veriyor. Bu yüzden davranış yorumu, fosil biçimin yaşayan yılanların beyin ve yaşam biçimleriyle kurulan karşılaştırmasına dayanıyor. Fosil, hayvanın tek tek hareketlerini göstermiyor. Onun yerine, anatomik uyumların hangi ortamda yaşamaya elverişli olduğunu sınırlandırıyor ve erken yılanların tek yönlü bir yaşam alanı değişimi geçirdiği düşüncesinin karşısına daha hareketli bir evrimsel geçmiş çıkarıyor.[3]
Kıyıdan uzaktaki boncuk hareketin yönünü değil, erişimini gösterdi
Applied EarthWorks araştırmacıları, California'nın Monterey County bölgesinde kıyıdan 42 milden fazla içeride bulunan iki dev kaya tarağı boncuğunu radyokarbonla tarihlendirdi. Turkey Flats alanındaki eski boncuk 8.508, Lichtenstein alanındaki ikinci boncuk 3.674 yıl öncesine tarihlendi. Oksijen ve karbon izotopları, eski kabuğun Güney California kökenli olduğunu gösterdi; daha genç örneğin izi ise orta ya da Güney California ile uyumluydu ve kesin değildi. Eski boncuk böylece bilinen en eski örnek olurken, kıyı ile iç bölge arasındaki nesne hareketini Erken Holosen'e kadar geri götürdü. Yine de kaynak bölgesi güzergâhı açıklamıyor: boncuk Channel Adaları'nda yapılmış ve kuzeye aktarılmış olabilir ya da ticaret yerine kişisel süs olarak taşınmış olabilir. Dört araştırmada geçmiş, farklı bir boşluğun çevresinden kuruluyor. Enerji modeli açıklayamadığı büyüklük sınırını, kabuk çizgileri korunan düzeni, beyin boşluğu anatomi ile yaşam alanı ilişkisini, boncuğun tarih ve izotopları ise hareketin erişimini gösteriyor. Her iz bazı olasılıkları daraltıyor; hiçbiri geçmiş davranışın eksiksiz görüntüsünü tek başına vermiyor.[1], [2], [3], [4]
