Eigen RadarBilim
Analiz

Her ek derece bir ay sıcak ekliyor; Powell, Mead ve Kandersteg yeni sınırda

Bir modelleme çalışması her ek derece için yaklaşık 1 milyar insana bir ay daha dayanılmaz sıcak ekliyor. Powell Gölü ile Mead Gölü tarihî düşük düzeyde; Kandersteg ise 15 ila 20 milyon metreküp gevşeyen kayanın altında bekliyor.

Bilim··Akşam
Kanyondaki baraj gölünün alçalmış mavi-yeşil suyunun üstünde tebeşir beyazı bir mineral halkası uzanıyor; kuru yol kızıl kayaların arasından karaya oturmuş turuncu bir şamandıraya iniyor.

Her ek derece bir ay dayanılmaz sıcak ekliyor

Qinqin Kong'un yürüttüğü, The Lancet Planetary Health'te yayımlanan bir modelleme çalışması, insan dayanıklılığını aşan sıcakları öngörüyor ve eşikleri 60 yaş üstü için ayrıca ayarlıyor; çünkü bu yaş grubunda terleme azalıyor ve kalp-damar yedeği zayıflıyor. 1,5 derecelik ısınmada 60 yaş üstündeki insanların yüzde 22'si yılda en az bir ay güvenli sınırın dışında kalıyor. Öngörü, ıslak termometre eşiklerini nüfusun yaşlanmasıyla birleştiriyor; böylece aynı ısınma daha yaşlı bir dünyaya daha ağır iniyor. Her ek derece, yaklaşık 1 milyar insanı yılda yaklaşık bir ay daha dayanılmaz sıcağa itiyor; 3 derecelik ısınmada Güney Asya ve Körfez'deki yaşlılar üç ay boyunca kesintisiz bu sıcakla karşılaşabilir. En yüksek değerler Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Myanmar ve Nijer'de çıkıyor. Bunlar, ısınma senaryoları altında üretilmiş model çıktıları; gözlem değerleri taşımıyorlar ve laboratuvarda ölçülen dayanma sınırlarının gerçek maruziyeti ne kadar iyi izlediğine bağlılar.[1]

Powell ile Mead elektrik kesim çizgisinin hemen üstünde

Powell Gölü pazar günü deniz düzeyinden 3.519,80 ayak (1.072,8 metrelik bir yükseklik), Mead Gölü ise cuma günü 1.039,70 ayak (316,9 metrelik bir yükseklik) yüksekliğe düştü; ölçümler Bureau of Reclamation'a ait. İkisi de elektrik üretiminin etkileneceği düzeyin hemen üstünde. Colorado Nehri yedi eyalette yaklaşık 40 milyon insana su veriyor ve Powell Gölü artık 2023'teki önceki en düşük değerinin hemen altında. Haber düşüşü Batı ABD'yi saran kuraklığa bağlıyor; önerilen federal kuraklık planına göre California, Arizona ve Nevada ortak kullanımı 2036'ya kadar yılda 3,7 milyar metreküp tutarına varan ölçüde azaltacak. Rezervuar yüksekliği kar örtüsünü, bırakılan suyu ve tahsis kararlarını birlikte yansıttığı için tek bir tarihî düşük okuma hangi etmenin ağır bastığını ayırmıyor.[2]

Kandersteg 15 ila 20 milyon metreküp kayanın altında bekliyor

İsviçre'nin Bern kantonundaki Kandersteg köyünün üzerinde, Spitze Stei yamacı tahminen 15 ila 20 milyon metreküp oynak kaya taşıyor. Çözülen donmuş toprak ile geri çekilen buz kayayı gevşetiyor; 1.300 kişilik köy sürekli izleme ve hazır bir tahliye planı altında yaşıyor. University of Geneva'dan Markus Stoffel, Associated Press'e bu yamaçlardaki buzun çimento gibi iş gördüğünü, eridikçe yamaçların daha oynak hale geleceğini söyledi. Bilim insanları şimdilik kademeli bir çözülmeyi tek seferlik yıkıcı bir çökmeden daha olası görüyor. Köylülerin andığı örnek, Mayıs 2025'teki çökmeden önce boşaltılan ve vadi tabanının büyük bölümü gömülen Blatten.[3]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıPhys.orgHer derecelik ısınma, 1 milyar insana bir ay daha dayanılmaz sıcak ekliyor↩
  2. Haber kaynağıPhys.orgPowell ve Mead gölleri, kayıtlardaki en düşük düzeylerine indi↩
  3. Haber kaynağıPhys.orgKandersteg, gevşeyen 15 ila 20 milyon metreküp kayanın altında bekliyor↩