EMBL Barcelona'da sığır kök hücreleri 15 günde 0,6 milimetrelik kas, sinir ve damar dokusuna dönüştü
EMBL Barcelona'daki bir ekip, sığır embriyonik kök hücrelerini 15 günde 0,6 milimetre çapında üç boyutlu kümelere dönüştürdü; kümelerde iskelet kası lifleri, omurilik nöronları ve ilkel kan damarı ağları kuran endotel hücreleri var. Hücreler, üretilmiş et çalışmalarının genelde gerektirdiği birleştirme adımları olmadan kendiliğinden düzenlendi. Miki Ebisuya'nın grubu sonucu erken bir kavram kanıtı sayıyor: doku çok küçük, damar ağları olgunlaşmamış, besiyeri pahalı.
Bilim··Akşam
EMBL Barcelona'da 15 günde 0,6 milimetrelik sığır dokusu
EMBL Barcelona'daki ekip, laboratuvarda uzun süre çoğaltılabilen yerleşik bir sığır embriyonik kök hücre dizisinden yola çıktı. Hücrelerin gelişimini yönlendiren araştırmacılar, kas dokusunun üç bileşenini aynı anda elde etti: iskelet kası hücreleri, nöronlar ve kan damarlarını kuran endotel hücreleri. Hücreler, bugünkü yöntemlerin gerektirdiği karmaşık birleştirme tekniklerine gerek kalmadan üç boyutlu, dokuya benzer kümeler halinde kendiliğinden düzenlendi. Miki Ebisuya'nın grubunda geliştirilen yordamla 15 günde 0,6 milimetre çapında kümeler elde edildi; her kümede kas lifleri, endotel hücre ağları ve kasla etkileşen omurilik nöronları birlikte oluştu. Çalışma Nature Communications dergisinde hakem değerlendirmesinden geçerek yayımlandı.[1], [2]
Üretilmiş sığır eti çalışmaları bugüne kadar çoğunlukla yetişkin ineklerden alınan kök hücrelere dayanıyor. Bu hücreler kas dokusu kurabiliyor, ancak bölünme kapasiteleri sınırlı ve yalnızca belirli doku tiplerine dönüşmeye ayarlanmış durumda; gerçek ette bulunan hücre çeşitliliğini yeniden kurmak zor kalıyor. Embriyonik kök hücreler ise uzun süre çoğalabiliyor ve pek çok farklı hücre tipine dönüşme yeteneğini koruyor. Ebisuya grubunda doktora sonrası araştırmacı olan, şimdi Tsukuba Üniversitesi'nde öğretim üyesi Marina Sanaki-Matsumiya, her hücre tipini ayrı ayrı büyütüp sonra birleştirmek yerine embriyonik kök hücrelerin birlikte gelişip kendiliğinden düzenlenebildiğini gösterdiklerini söyledi. Endotel hücreleri de aynı ölçüde önemli: canlı dokuda kan damarları oksijen ve besin taşıyor, kümelerde oluşan damar benzeri ağlar henüz ilkel olsa da daha büyük kültür dokularına doğru bir adım sayılıyor.[2], [3]
Ekip sonucu erken bir kavram kanıtı sayıyor
Araştırmacılar sonucu, üretilmiş biftek tarifi yerine erken bir kavram kanıtı olarak tanımlıyor. Miki Ebisuya, elde edilen dokunun hâlâ çok küçük olduğunu, bifteğe benzer bir şey için sürekli büyümeyi destekleyebilecek, daha olgun damar ağlarına sahip çok daha büyük dokular gerekeceğini söyledi. Gider ikinci sınır: embriyonik kök hücreleri büyütmek ve gelişimlerini yönlendirmek şu anda pahalı besiyeri ve kimyasallar istiyor, bu da endüstriyel hacimde gıda üretimini ekonomik olarak erişilmez tutuyor. Ekip sistemin gıdanın ötesindeki kullanımını da anlatıyor: birden çok hücre tipi bir arada bulunduğundan kümeler, kas gelişimini ve doku mühendisliğini basit hücre kültürleriyle ulaşılması zor biçimlerde incelemeye açık bir düzenek sunuyor.[2], [1]
