Sandia, New Glenn test patlamasını 1.700 kilometre uzaktaki ses altı istasyonlarından okudu
Sandia Ulusal Laboratuvarları araştırmacıları, mayıs 2026'da Cape Canaveral'da New Glenn'in sabit ateşleme sırasında patlamasının zaman damgalı görüntülerini 36 geniş bantlı mikrobarometre istasyonunun kaydettiği ses altı verisiyle eşleştirdi; en uzak istasyon rampadan yaklaşık 1.700 kilometre uzaktaydı. Geriye izdüşüm patlamanın yerini ve anını bağımsız biçimde doğruladı, gücünü 0,131 kiloton TNT eşdeğeri olarak verdi. Elizabeth Silber ve Logan Scamfer çözümlemeyi The Seismic Record dergisinde yayımladı.
Bilim··Akşam
36 istasyonun ses altı verisi patlamanın yerini ve anını verdi
Sandia Ulusal Laboratuvarları'ndan Elizabeth Silber ve Logan Scamfer, mayıs 2026'da Cape Canaveral'daki 36 numaralı Fırlatma Kompleksi'nde New Glenn'in sabit ateşleme sırasında patlamasının zaman damgalı görüntülerini, geniş bantlı mikrobarometre ağının kaydettiği ses altı verisiyle karşılaştırdı. Dalgayı yakalayan 36 bölgesel istasyondan bazıları rampadan yaklaşık 1.700 kilometre uzaktaydı. İstasyonlar üzerinden yapılan geriye izdüşüm, patlamanın yerini ve anını bağımsız biçimde doğruladı. Blue Origin'in aracından yayılan bu düşük frekanslı dalgalar insan kulağının işitme aralığının altında kalıyor.[1], [2]
Patlamanın gücü 0,131 kiloton TNT eşdeğeri
Ses altı verisinin çözümlenmesi patlamanın gücünü 0,131 kiloton TNT eşdeğeri olarak verdi. Araçtaki yakıt miktarı kamuya açık değil; araştırmacılar bu gücü, gemide bulunması olası kimyasal enerji karşılığıyla karşılaştırdı. Depoların tam dolu olduğu senaryoda mevcut kimyasal enerjinin yaklaşık yüzde 3–4'ü hızlı basınç dalgasına gitti, depolar yarı doluysa oran yaklaşık yüzde 6. Elizabeth Silber, büyük bir yakıt kazasında yakıt ile yükseltgenin tümünün aynı anda karışıp tepkimeye girmediğini, bir bölümünün ilk patlamaya katılırken bir bölümünün ateş topu ve duman sütunu içinde daha yavaş yandığını aktardı. Hakem değerlendirmesinden geçen çözümleme, Seismological Society of America'nın dergisi The Seismic Record'da yayımlandı.[1], [2]
Kriyojenik yakıtlı tam ölçekli kazalarda karşılaştırma tabanı dar
Ses altı, büyük patlamaları ve enerjik atmosfer olaylarını saptamada yerleşik bir yöntem; 2022'deki Hunga Tonga–Hunga Ha'apai yanardağ patlaması bu yolla izlenen olaylardan biri. Kapsamlı Nükleer Denemeleri Yasaklama Antlaşması Örgütü CTBTO da nükleer deneme patlamalarını saptamak için ses altını başlıca izleme tekniklerinden biri olarak kullanıyor. Buna karşılık sıvı oksijen ve sıvı metan gibi kriyojenik yakıtlarla çalışan tam ölçekli araçlara ilişkin gözlem hâlâ çok az; Silber'in aktardığına göre eldeki bilginin çoğu daha küçük deneylerden ya da farklı yakıt sistemleriyle yapılmış eski denemelerden geliyor. Silber ve arkadaşları geçen yıl, OSIRIS-REx görevinin Bennu asteroidinden getirdiği örnek kapsülünün atmosfere girişini ses altıyla saptamaya ilişkin birkaç makale yayımladı.[2], [1]
