Eigen RadarBilim
Analiz

Kongo'da üç Bundibugyo aşısı etkililik denemesine hazırlanırken, salgında ölü sayısı 3.000'i aştı

Dünya Sağlık Örgütü, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 15 Mayıs 2026'da ilan edilen Bundibugyo salgınının 6.000 bildirilmiş vakayı geçtiğini ve 3.000 ölüme ulaştığını açıkladı. Bu tür için ruhsatlı aşı yok. Moderna ile Oxford Üniversitesi'nin adayları Birleşik Krallık ve Kanada'da güvenlik denemesinde; Zaire türüne ruhsatlı Ervebo ise Kisangani'de ön saftaki sağlık çalışanlarına deneme yönergesiyle veriliyor. Üç aşının etkililik denemesi için ekim ya da kasım hedefleniyor.

Bilim··Öğle
Kisangani'deki açık bir klinik çadırında sağlık çalışanına aşı uygulanırken masada soğutucu ve flakonlar, arkada bekleyen meslektaşları görülüyor.

Üç aşıyı tek denemede sınama planı

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki salgının etkeni Ebola'nın Bundibugyo türü ve bu türe karşı ruhsatlı bir aşı bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Bundibugyo virüsüne karşı iki yeni aşının Birleşik Krallık ve Kanada'da güvenlik denemesinde olduğunu söyledi; bunlar Moderna'nın haberci RNA adayı ile Oxford Üniversitesi'nin adayı. Üçüncü aday, Merck'in Zaire türüne ruhsatlı Ervebo'su. Örgütte aşılardan sorumlu Kate O'Brien, birkaç aşıyı tek bir denemede sınama planını anlattı; ruhsatlı olduğu için ilk giren adayın Ervebo olması bekleniyor. Toplantıdan bir gün önce Dünya Sağlık Örgütü, Zaire ebolavirüsüne ruhsatlı aşının Bundibugyo salgınlarında kullanımına ilişkin acil yönerge yayımladı. Ervebo'nun bu türe karşı koruyup korumadığını denemenin ortaya koyması bekleniyor. Örgüt ortaklarıyla birlikte üç aşının tümünü Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde etkililik denemesine sokmak için çalışıyor ve bunun için ekim ya da kasım hedefleniyor.[1], [2]

Salgının ölçeği ve Ituri'deki yığılma

Salgın 15 Mayıs 2026'da ilan edildi. Tedros, salgının 6.000 bildirilmiş vakayı geçtiğini ve 3.000 ölüme ulaştığını, altı eyalette 60 sağlık bölgesini etkilediğini söyledi. Ituri eyaleti vakaların yüzde 85'ini ve ölümlerin yüzde 88'ini taşıyor. Ölümlerin çoğu hâlâ tedavi merkezlerinde değil topluluk içinde gerçekleşiyor, ölenlerin çoğu güvenli biçimde gömülmüyor ve ölenlerin çoğu bilinen temaslı listelerinde yer almıyor; Dünya Sağlık Örgütü bunu, henüz görülmemiş bulaş zincirlerinin işareti sayıyor. Örgüt salgını, onlarca yıldır çatışma, yerinden edilme, yoksulluk ve açlık yaşayan bir bölgenin insani tablosundan ayırmıyor ve yerel halktaki güvensizliği bu tabloyla birlikte anlatıyor.[1], [2]

Kisangani'de aşılama, genişleyen laboratuvar ve yatak kapasitesi

Temmuzda 16.250 doz Ervebo ulaştı ve Tshopo eyaletinin merkezi Kisangani'de ön saftaki sağlık çalışanlarının aşılanması deneme yönergesi altında başladı. Dünya Sağlık Örgütü 330 tondan fazla acil malzeme gönderdi ve 300'den fazla uzman görevlendirdi. Laboratuvar kapasitesi tek bir ulusal başvuru laboratuvarından 24 laboratuvarlık bir ağa, sınama kapasitesi günde 3.000 sınamaya çıktı. Tedavi ve yalıtım kapasitesi 49 tedavi biriminde 1.300'den fazla yatağa ulaştı; üç ay içinde 3.000 yatağa çıkarma planı var. PARTNERS adlı iki tedaviyi sınayan deneme 300'den fazla Ebola hastasını aldı, ayrı bir deneme de yüksek riskli temaslılarda obeldesivir adlı virüs karşıtı ilacı sınıyor. Hükümetin yönettiği altı aylık plan 1,3 milyar dolar tutarında bir destek istiyor.[1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıMedical XpressBundibugyo Ebola'sına karşı iki aşı güvenlik denemesine girdi, etkililik denemeleri için kasım hedefleniyor↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıWorld Health OrganizationBundibugyo salgınında ölü sayısı 3.000'i aşarken, üç Ebola aşısı Kongo'da etkililik denemesine yöneliyor↩1↩2↩3