Yüzükteki Yunanca harfler, Herodium mührünü Pilatus'un bürosu için çalışan Yahudi birine bağlıyor
1960'larda Herodium kalesinde bulunan bakır alaşımlı mühür yüzüğü, bir çömlek kabı görüntüsünün iki yanına dağılmış Yunanca harfler taşıyor. California Üniversitesi Los Angeles'tan Catherine Bonesho, Palestine Exploration Quarterly'de bu harflerin Latince Pilato biçiminin harf çevirisi olduğunu savunuyor; Yunancada beklenen omega yerine omikron duruyor. Bonesho'nun okumasına göre yüzüğü, valinin kendisi yerine Pilatus'un bürosuna gönderilen malzemeyi mühürleyen Yahudi bir çalışan taşıdı.
Bilim··Öğle
Depoda 50 yıldan uzun bekleyen bir yüzük
Yüzük 1960'larda Yahudiye çölündeki dağ tepesi kalesi Herodium'da bulundu ve İsrailli araştırmacıların 2018'de Israel Exploration Journal'da tanıtmasından önce 50 yıldan uzun süre depoda kaldı. Bakır alaşımından yapılmış, üzerinde bir avuç Yunanca harf ve bir çömlek kabı görüntüsü var; yaklaşık 2.000 yıllık. 2018 ekibi harfleri, Pilatus adını taşıyan biriyle ya da Pontius Pilatus'un yönetiminde çalışan biriyle ilişkilendirmişti. Yazıtın anlamı ve yüzüğün sahibi o tarihten beri tartışılıyor. California Üniversitesi Los Angeles'ta eski Yahudilik profesörü olan Catherine Bonesho, Palestine Exploration Quarterly'de çıkan makalesinde harflerin dizilişine dayanan yeni bir okuma öneriyor.[1], [2]
Omikron ile omega arasındaki fark
Latincede iyelik hâli uzun bir i ile biter, Pilati biçiminin Yunanca karşılığı upsilonla kapanırdı. Yönelme hâli ise uzun bir o ile biter; Pilato biçiminin Yunanca karşılığı omegayla kapanırdı. Yüzükte omikron duruyor. Bonesho, Roma yönetimine bir yüzyıldan kısa süredir girmiş bir eyalette temel düzeyde Latince bilen bir oymacının, önündeki Latin harfini benzer görünen Yunan omikronuyla karşılamasını olağan sayıyor. 2023 tarihli bir makale, harflerin kabın iki yanında durmasına bakarak yazıtı Pilatus'la bağı olmayan iki ayrı sözcük olarak okumuştu. Bonesho buna, oymacının harfleri yüzün üzerine daha önce kazınmış kap görüntüsünün çevresine yerleştirdiğini ve ilk kümenin altındaki küçük bir kusurun kalan harfleri karşı yana taşımış olabileceğini söyleyerek karşılık veriyor.[1], [2]
Yüzüğü kim taşıdı?
Okuma, Pontius Pilatus'un kendisinden uzaklaştırıyor. Bakır alaşımı bir Roma valisi için düşük statülü bir malzeme, kap motifi dönemin Yahudi tasarımına ait ve işçilik seçkin sayılmıyor. Bonesho'nun okumasına göre yüzüğü, yerel bir Yahudi seçkinin yanında çalışan köleleştirilmiş ya da azat edilmiş biri taşıdı; bu kişi Pilatus'a ve çevresine gönderilen malzemeyi mühürleyen balmumuna ya da kile valinin adını basmış olabilir. Ortada bir yazıtın ve nesnenin yorumu var, yüzüğün kime ait olduğunun kanıtı yok. Bonesho çözümlemesini 2018 ekibinin ürettiği sayısal görüntüler ve çizimler üzerinden yaptı; harf çevirisi fikrini ilk kez 2018 makalesinin ardından bir sosyal medya paylaşımına yaptığı yorumda dile getirmiş, bu yorum 2019'da Biblical Archaeology Review'da çıkan bir yazıda anılmıştı.[1], [2]
