Eigen RadarBilim
Analiz

Dünyada yaşam süresi, sağlıklı yıllardan daha hızlı toparlandı

Dünya Sağlık Örgütü’nün yeni tahminlerinde, doğuşta beklenen yaşam süresi 2023’te 73,3 yıla ulaşıp salgın öncesindeki düzeyine yaklaştı. Sağlıklı yaşam beklentisi ise daha yavaş toparlandı ve önceki düzeyinin altında kaldı. Bulaşıcı olmayan hastalıkların ölümler içindeki payı büyüyor. Kalp damar hastalıkları ve bunama, dünyadaki ölüm nedenlerinin değişen dağılımında öne çıkan sağlık sorunları arasında yer alıyor.

Bilim··Sabah
Sonbahar ışığında park yolunda bastonuyla yürüyen yaşlı bir erkek.

Beklenen yaşam süresi salgın öncesine yaklaştı

Birleşmiş Milletler'in sağlık kuruluşu Dünya Sağlık Örgütü'nün yeni tahminleri, küresel yaşam süresinin salgın öncesindeki düzeyine yaklaştığını gösteriyor. Sağlıklı yıllar daha yavaş toparlandı. Küresel Sağlık Tahminleri, COVID-19 salgınındaki büyük kayıpların ardından 2023'e kadar uzanan yaşam süresi ve hastalık tablosunu ortaya koyuyor. Doğuşta beklenen yaşam süresi ile sağlıklı yaşam beklentisi, bu toparlanmanın farklı yönlerini gösteren iki ayrı gösterge.[1], [2]

Doğuşta beklenen yaşam süresi 2023'te 73,3 yıla ulaştı. Bu değer 2019'da 73,4 yıl, 2021'de ise 71,5 yıldı. Sağlıklı yaşam beklentisi 62,8 yıl oldu; 2019 düzeyinin hâlâ 0,4 yıl altındaydı. Örgütün veri bölümünün başındaki Alain Labrique, yaşamın uzamasını halk sağlığının bir başarısı olarak niteledi. Kazanılan yılların sağlıklı geçirilmesini, sağlık sistemlerinin değişen gereksinimlere uyum sağlamasıyla birlikte ele alınması gereken sonraki güçlük olarak tanımladı.[1]

Bulaşıcı olmayan hastalıkların ölümlerdeki payı arttı

Bulaşıcı olmayan hastalıkların ölümler içindeki payı, 2000'deki yüzde 58'den 2023'te yüzde 74'e yükseldi. En sık ölüme yol açan on nedenin sekizi bu gruptaydı. Kalp kasına giden kanın azalmasıyla bağlantılı iskemik kalp hastalığı ilk sırada kaldı. Onu inme ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı izledi. Alt solunum yolu enfeksiyonları dördüncü sıradaydı ve bulaşıcı hastalıklar içinde en çok ölüme yol açan gruptu.[1]

Bunama yükselirken COVID-19 ilk onun dışına çıktı

Alzheimer hastalığı ve diğer bunama türleri, yaklaşık 2,1 milyon ölümle beşinci sıraya yerleşti. Bunamaya bağlı ölümler, tahminlerin kapsadığı dönemde üç katına çıktı. COVID-19, salgının başlangıcından beri ilk kez en sık ölüme yol açan on nedenin dışında kaldı. Doğrudan bu hastalığa bağlanan ölümler 2023'te yaklaşık 900.000 olarak hesaplandı ve hastalık on dördüncü sırada yer aldı. Ölüm sayısı 2020'de 5,3 milyon, 2021'de 9,4 milyon ölüm olarak hesaplandı.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıAFPDSÖ tahminlerinde yaşam süresi salgın öncesi düzeye yaklaştı↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıTantaSaluteDSÖ’nün küresel sağlık tahminleri ölüm ve engellilik nedenlerindeki değişimi gösteriyor↩