Yeni model, Mars’taki uzun Arsia Mons bulutunda buzun, donmayı başlatması beklenen toz parçacıkları olmadan oluşabileceğini öneriyor. Uzay aracı görüntüleri, 1800 kilometreye kadar uzanan mevsimsel bulut için bu açıklamanın karşılaştırma temelini oluşturuyor. Yanardağın üzerinden yükselen hava hızla soğuyor; batıya esen rüzgârlar oluşan buzu uzun bir kuyruk halinde taşıyor. Bu mekanizma bir model çıkarımı.
Mars’taki yaklaşık 20 kilometre yüksekliğindeki Arsia Mons yanardağının batısında, mevsimsel olarak sabah beliren bir bulut 1800 kilometreye kadar uzanabiliyor. Yeni çalışma, bu buluttaki su buzunun toz parçacıklarını başlangıç yüzeyi olarak kullanmadan oluşabileceğini öneriyor. Açıklama, uzay aracı görüntüleriyle karşılaştırılan modelden geliyor; bulut içinde buz oluşumu doğrudan ölçülmedi.[1], [2]
Avrupa Uzay Ajansı’nın Mars’ın yörüngesindeki Mars Express aracı, kameraları ve görünür-kızılötesi görüntüleme spektrometresiyle bulutu gözledi. Bulut, alçak enlemlerde diğer bulutların daha seyrek olduğu tozlu Mars mevsiminin bir bölümünde ortaya çıkıyor. Nature Geoscience’ta 7 Ekim’de yayımlanan hakemli çalışma, alışılmış bulut modeline tozsuz buz oluşumu yolunu ekliyor.[1]
Yanardağın üzerinden geçen hava, kendisini birkaç kilometre yükseltip hızla soğutan yerçekimi dalgaları oluşturuyor. Su buharını gaz halinde kalabilecek miktarın üzerinde içeren çok soğuk havada, önceden var olan parçacık yüzeyi olmadan buz oluşabiliyor. Batıya esen rüzgârlar buzu uzun kuyruğa taşıyor. Soğuk bölge gün içinde kaybolurken, modelde bulutun başı ile kuyruğu da ayrılıyor.[1]
Yazar ön baskısı, hakem değerlendirmesinden önceki sürüm olduğunu açıkça belirtiyor ve gözlemlerle arasındaki farkları veriyor. Modeldeki bulut %30 ile %50 arasında daha dar oluşuyor ve yaklaşık 1,5 saat geç başlıyor. Daha ince toz parçacıkları üzerinden oluşum da sınandı; ancak belirgin uzun kuyruk aynı biçimde ortaya çıkmadı. Bu ince toza ilişkin mevsimsel gözlemler eksik kalıyor.[1]
