LISA’nın yeni teleskobu uçuş öncesi son teste hazırlanıyor
NASA, düşük frekanslı kütleçekim dalgalarını araştıracak LISA için yeni bir mühendislik teleskobu hazırlatıyor. L3Harris, önceki prototipin testlerinden edinilen deneyimle cam-seramik aygıtı geliştirecek. Uçuş donanımına geçişi hazırlayan teleskop, Avrupa’nın yönettiği görevde birbirinden çok uzaktaki üç aracın arasındaki küçük uzaklık değişimlerini ölçmek için tasarlanıyor. Görevin fırlatılması, 2030’ların ortası için planlanıyor; yeni aygıt henüz bir uçuş teleskobu değil.
Bilim··Gece
Cam teleskop uçuş tasarımını hazırlıyor
ABD’nin uzay ajansı NASA, Lazer Girişimölçer Uzay Anteni adlı LISA görevi için yeni mühendislik aşamasına geçti. L3Harris Technologies, uçuş donanımının üretimini hazırlayan test teleskobunu tasarlayacak, birleştirecek ve bütünleştirecek. Engineering Test Unit adlı aygıt, uçuş öncesi son birim ve NASA’nın Avrupa Uzay Ajansı’na ilk optik teleskop teslimatı olarak planlanıyor.[1], [2]
Teleskobun tamamı, sıcaklık değişirken biçimini koruyan Zerodur adlı cam-seramik malzemeden yapılacak. Hassas uzaklık ölçümleri, bu boyutsal kararlılığa dayanıyor. NASA’nın teleskop ekibi, L3Harris’in Mayıs 2024’te teslim ettiği ve ardından kapsamlı testlerden geçirilen prototipten edinilen deneyimi yeni aygıta aktarıyor.[1]
Üç araç kızılötesi ışın alışverişi yapacak
LISA’nın üç aracı, Dünya’yı izleyen yörüngede kenarları 2,5 milyon kilometre uzunluğunda bir üçgen oluşturacak. Her araçta komşularına yöneltilmiş iki teleskop bulunacak; kızılötesi lazer ışınları aynı anda gönderilip alınacak. Araçlar arasındaki uzaklık değişimleri, geçen kütleçekim dalgalarının işaretini verecek. Avrupa’nın yönettiği görevin fırlatılması 2030’ların ortası için planlanıyor. Hedef, yerdeki gözlemevlerinin bugün erişemediği düşük frekanslar.[1]
Serbestçe süzülen küpler ölçüme temel olacak
Her araçta test kütlesi olarak altın-platin alaşımlı, serbestçe süzülen bir küp bulunacak. Küpün çevresinin denetlenmesi, kütleçekim dışındaki kuvvetleri azaltacak. LISA Pathfinder, bu etkilerin bastırılmasını 2016’da gösterdi. NASA ayrıca lazerleri, elektrik yükünü yöneten aygıtları ve veri çözümleme uzmanlığını sağlayacak. Yeni optik aygıttan önce, haziranda metal bir yapısal model teslim edilmişti. Çalışmalar uçuşa yönelik mühendislik hazırlığını sürdürüyor.[1]
