Eigen RadarBilim
Arşiv
Analiz

Kuraklık ve tavşan kaybı, Doñana vaşaklarını çaylak yuvalarına yöneltti

İspanya’nın Doñana bölgesindeki uzun süreli gözlemler, tavşan hastalığı ile kuraklığın besini kısıtladığı dönemlerde vaşakların kara çaylak yuvalarını daha sık avladığını gösterdi. Bazı kurak yıllarda uçmaya yaklaşan yavruların kaybı arttı; sonraki üreme dönemleri de etkilendi. Tavşanın az olduğu yağışlı yıllarda aynı tepki görülmedi. Bulgular, tek bir etkenden çok birbiriyle birleşen baskılara işaret ediyor.

Bilim··Sabah
Yapay zekâyla üretilen Doñana sahnesinde, bir İber vaşağı eğimli ağaç gövdesinde iki sağlam yavrunun bulunduğu kara çaylak yuvasına yaklaşıyor.

Rakipler ava dönüştü

İspanya’nın Doñana bölgesinde kuraklığın tavşan kaybıyla birleştiği dönemlerde, vaşaklar kara çaylak yuvalarını daha sık avladı. Uzun süreli gözlemler, aynı temel besin için rekabet eden iki yırtıcı arasındaki ilişkinin değiştiğini gösterdi.[1], [2]

Hakemli çalışma, on kilometrekarelik bir alanda yaklaşık otuz yıl boyunca çaylakların üremesini izledi; 1.624 yuvayı kapsadı. Vaşakların avladığı yuva sayısı, 1993–2012 döneminde 904 yuvada 13’tü. 2013’teki tavşan hastalığı salgını, tavşanları yüzde yetmişten fazla azalttı. Kuraklık da alternatif besin olan su kuşlarını azalttı. Böylece yırtıcıların erişebildiği besinler aynı anda birden fazla yönden daraldı.[1]

Kurak yıllarda sonuç değişti

Bazı kurak yıllarda vaşaklar, uçmaya yaklaşan çaylak yavrularının yüzde kırk altıya kadarını avladı. Tavşanın az olduğu yağışlı yıllarda yuvalara yöneliş aynı ölçüde artmadı. Ortak avın kaybı, gözlenen örüntüyü tek başına açıklamıyordu. Yuvaların altında bulunan tavşan kalıntıları, vaşakların besin rakiplerini hedef almış olabileceğini düşündürdü. Ancak gözlemsel veriler bu davranışın nedenini deneysel olarak kanıtlamadı.[1]

Etki saldırıyla sınırlı kalmadı

Yuva kaybına uğrayan çaylakların yaşam boyu üreme başarısı azaldı. Avlanmanın ardından bir sonraki üreme döneminde göç etme ve bölgenin boş kalma olasılığı da arttı. Etki böylece bir yılda kaybedilen yavruların ötesine geçti. Çaylakların azalmasına daha çok kukumav eşlik etti. Bunlar izlenen tek bir ekosistemin bulguları; kuraklığın başka yerlerde yırtıcılar arasındaki ilişkileri aynı biçimde değiştireceğini göstermiyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNatureKuraklık ve tavşan kaybı vaşakları çaylak yuvalarına yöneltti↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıEl PaísDoñana’da vaşaklar kara çaylak yuvalarını avlıyor↩
Uzay ve keşifEnerji dönüşümü ve iklim

Aynı masadan diğer analizler

Bilim masasındaki tüm Gündem analizlerini görüntüle →