DUNE dev dedektörlerini Güney Dakota’nın altında kurmaya hazırlanıyor
Mühendisler, Derin Yeraltı Nötrino Deneyi’nin dev dedektörlerini Güney Dakota’daki eski bir altın madeninde kurmaya hazırlanıyor. Parçalar, yıllar sürecek kurulum öncesinde yeraltına indiriliyor. Illinois’ten gönderilecek nötrinolar yaklaşık 1.300 kilometre yol alarak sıvı argonla dolu dedektörlere ulaşacak. Araştırma, bu parçacıkların kütle sıralamasını ve karşıparçacıklarıyla davranış farklarını incelemeyi amaçlıyor.
Bilim··Sabah
Dedektör parçaları yeraltına indiriliyor
Derin Yeraltı Nötrino Deneyi’nin (DUNE) Güney Dakota’nın Lead kenti altındaki hazırlıkları ilerliyor. Dedektör parçaları tesise ulaşırken sıvı argonu tutacak büyük yalıtılmış kapların çelik yapıları yeraltına indiriliyor. Dört dedektörün kurulumuna 2 Kasım Pazartesi günü başlanması planlanıyor. Kurulum, eski Homestake altın madeninin altında kayaya açılmış boşluklarda yapılacak. Parçaların birleştirilmesi yıllara yayılan bir iş programının parçası.[1], [2]
Argon seyrek parçacık etkileşimlerini yakalayacak
Dedektörlerde toplam 70.000 ton sıvı argon bulunması planlanıyor. Illinois’teki Fermilab’dan gönderilecek nötrinolar yer kabuğu ve manto boyunca yaklaşık 1.300 kilometre yol alarak tesise ulaşacak. Parçacıkların çoğu dedektörden geçip gidecek. Argonla seyrek etkileşimler ise ışık ve elektrik yükü oluşturacak. Araştırmacılar bu sinyallerle nötrinoların kütle sıralamasını, nötrino ve karşıtnötrino davranışları arasındaki farkları incelemeyi amaçlıyor.[1]
Kurulum ve doldurma yıllar sürecek
Montajın yaklaşık üç yıl, kapların argonla doldurulmasının bir yıl daha sürmesi bekleniyor. Yapılarda 4.000 tondan fazla çelik kullanılacak; yükseklikleri beş kata ulaşacak. Maden, 2001’de kapandıktan sonra Sanford Yeraltı Araştırma Tesisi’ne dönüştürüldü. ABD öncülüğündeki çalışmanın en büyük uluslararası ortağı Birleşik Krallık, dedektör parçaları ve parçacık etkileşimlerini çözümlemede kullanılacak hesaplama altyapısını sağlıyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
