Göktaşının mavi tuzu, uzun süreli uzay ışınımına işaret ediyor
Sidi El Habib 001 göktaşındaki mavi tuz kristallerinde, ışınımla ilişkili kusurlarla ve sodyum kümeleriyle uyumlu optik işaretler bulundu. Hakemli mineral incelemesi, rengin açıklaması olarak uzay ışınımını öne çıkarıyor. Tuzun içindeki radyoaktif bozunmanın da katkısı olabilir. Soy gaz ölçümleri milyonlarca yıllık maruziyete işaret ediyor; ancak tuzun ne zaman oluştuğunu belirlemiyor. Farklı ölçümlerin verdiği süreler de tam uyuşmuyor.
Bilim··Gece
Mavi renge kristal kusurları eşlik ediyor
Sıradan kondrit sınıfındaki taşsı bir göktaşı olan Sidi El Habib 001’in içindeki mavi taneler, kristalleşmiş sodyum klorürden oluşan halit mineralini taşıyor. Araştırmacılar rengin kaynağını ışık soğurması, Raman tayf ölçümleri ve element çözümlemeleriyle inceledi. Toplam 20 optik tayfta ışınımla ilişkili kristal kusurlarıyla ve sodyum kümeleriyle uyumlu işaretler buldu. Bazı zayıf işaretlerin hangi kusurlardan kaynaklandığı belirsiz kaldı. Bu tek hakemli mineral araştırması, npj Space Exploration dergisinde yayımlandı.[1]
Düşük potasyum, dış ışınım açıklamasını güçlendiriyor
Ekip, kusurların kaynağı olarak uzay ışınımını öne çıkarıyor. İncelenen tuzda potasyum görece azdı; belirgin potasyum klorür kapanımları da saptanmadı. Bu bulgular, rengi ağırlıkla mineral içindeki radyoaktif bozunmayla açıklamayı güçleştiriyor. Buna karşılık tuzun içinde zamanla biriken ışınımın katkısı olabilir. Tuzun oluşum tarihi ve daha sonra ne ölçüde ısındığı bilinmiyor. Bu eksikler, göktaşı ana cisimden ayrılmadan önce biriken radyoaktif maruziyetin güvenilir biçimde hesaplanmasını engelliyor.[1]
Maruziyet yaşları tuzun oluşumunu tarihlemiyor
Helyum, 3,9 milyon yıllık maruziyete işaret etti; neonla hesaplanan süre 4,3 milyon yıl, argonla hesaplanan ise 2,6 milyon yıl oldu. Bu sürelerin uyuşmaması, ayrıntılı maruziyet geçmişini belirsiz bırakıyor; ölçümler halitin kristalleşme tarihini vermiyor. Önceki mineral ilişkileri, tuzun sıvı etkinliğiyle oluşup sonradan ışınımdan etkilendiği yorumunu destekliyor. İncelenen alanlarda belirgin sıvı kapanımları bulunmadığı için renk araştırması, kristalde saklanmış eski bir sıvının bileşimini doğrudan ölçmüyor. Sonuçlar bu göktaşı örneğiyle sınırlı.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
