Kafadanbacaklıların evriminde vücut biçimi beş dönemde hızla değişti
Yaklaşık 490 milyon yıllık geçmişi inceleyen hakemli araştırma, kafadanbacaklıların vücut biçimlerinin beş dönemde görece hızlı değiştiğini belirledi. Fosiller ile yaşayan kalamar ve ahtapot akrabalarını birleştiren karşılaştırma, değişimleri eski deniz sıcaklıkları ve yok oluşların ardından açılan yaşam alanlarıyla ilişkilendiriyor. Milyonlarca yıllık çeşitlenme, bugünkü türlerin hızlı ısınmaya uyum sağlayabildiği sonucunu vermiyor.
Bilim··Akşam
Biçim değişimi beş dönemde hızlandı
Kalamar ve ahtapotları da içeren kafadanbacaklıların vücut biçimleri, evrim boyunca aynı hızda değişmedi. Hakemli değerlendirmede, yaklaşık 490 milyon yıllık geçmişte değişimin hızlandığı beş dönem belirlendi. Bu dönemler, bütün özelliklerin aynı anda ve aynı yönde değiştiği anlamına gelmiyor. Araştırmacılar yeni biçimlerin ortaya çıkma hızını, belirli bir dönemdeki biçimlerin birbirinden ne kadar farklı olduğundan ayrı değerlendirdi. Özelliklerin değişim hızları ayrı ayrı hesaplandı.[1]
Fosiller ve yaşayan akrabalar aynı ağaçta buluştu
Evrim ağacında 46 fosil türü ile yaşayan 161 cins, toplam 207 grup bir araya getirildi. Yaşayanların akrabalığı kalıtsal moleküler bilgilerle, fosillerin yeri ise korunmuş anatomik özelliklerle değerlendirildi. İç organları saran kaslı gövde bölümü olan manto, yüzgeçler ve bütün vücudun biçimi değerlendirildi. Böylece yalnızca büyüklükler karşılaştırılmadı; yüzgeçlerin gövdeye göre oranları da izlendi. Yaşayan canlıların cins düzeyinde ele alınması, aynı cinsteki türler arasındaki ayrıntıları sınırladı.[1]
Eski deniz sıcaklıkları değişimle ilişkilendirildi
Bazı özelliklerdeki hızlı değişim, geçmişe dönük hesaplanan yüksek deniz sıcaklıklarıyla ilişkili bulundu. Araştırmacılar, dinozorlar çağının sonundaki büyük yok oluşla rakip ve avcıların azalmasını da sonraki çeşitlenme için olası bir açıklama olarak sundu. Karşılaştırmalar, eksik fosiller ve yerel koşulları göstermeyen küresel sıcaklık ortalamalarıyla sınırlı. Milyonlarca yıllık evrim, günümüzdeki kafadanbacaklıların bugünkü hızlı ısınmaya aynı hızda uyum sağlayabildiğini göstermiyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.