NASA, farklı uçuş deneyleri için Fractal uçağını tanıttı
NASA, aynı platformda farklı uçuş kontrol deneyleri yapmaya yönelik insanlı araştırma uçağını duyurdu. X-70 Fractal, yeniden düzenlenebilen kontrol sistemi ve değiştirilebilen iç ve dış deney yükleriyle tasarlanıyor. Ajans yöneticisi Jared Isaacman, ilk NASA uçuşunu iki yıl içinde beklediğini söyledi. Program, deneysel uçak araştırmalarında farklı ekiplerin aynı temel uçaktan yararlanmasını ve deneyler arasında geçiş yapmasını amaçlıyor.
Bilim··Öğle
Değişen deneyler için ortak uçak
ABD uzay ajansı NASA, X-70 Fractal deney uçağını 4 Kasım’da Kennedy Uzay Merkezi’nde düzenlenen havacılık etkinliği UP.Summit’te tanıttı. İnsanlı tasarım, farklı uçuş araştırmalarının ortak bir platformda yapılmasını amaçlıyor. Yeniden düzenlenebilen uçuş kontrol sistemi bu planın merkezinde bulunuyor. Araştırma ekiplerinin, uçuş denetimini ve deney düzenini yürüttükleri çalışmaya göre değiştirmesi hedefleniyor. Uçak, bu esnekliğe yönelik bir araştırma platformu olarak geliştiriliyor.[1], [2]
Deney donanımı içte veya dışta taşınabiliyor
NASA, deney donanımının gövde içinde ve dış bağlantılarda değiştirilebilmesini öngörüyor. Modüler düzen, aynı temel uçakla bir araştırmadan diğerine geçişi desteklemek üzere tasarlanıyor. Uçuş kontrol yaklaşımları ile manevra yeteneği, ajansın belirttiği araştırma alanları arasında. Açıklama, uçağın geliştirilmesini ve deneylerde üstlenmesi amaçlanan görevi tanımlıyor. Program, tamamlanmış sınamaların ölçüm sonuçlarından ziyade uçuş araştırmalarına yönelik bir tasarım sunuyor.[1]
Açıklanan tasarım, yaklaşık 907 kilogram deney yükü öngörüyor. NASA bu değeri, iç ve dış bağlantı konumları için tasarlanan taşıma kapasitesi olarak sunuyor. Yüklerin değiştirilebilmesi, ekiplerin farklı uçuş deneylerinde kendi araştırma donanımlarını kullanmasını amaçlıyor. Yeniden düzenlenebilir kontrol sistemi ise incelenen uçuş denetim düzeninin değiştirilmesine olanak vermek üzere geliştiriliyor. Önerilen çalışmaların odağında, insanlı bir uçağın uçuş sırasında denetlenmesi ve manevra yapması bulunuyor.[2]
NASA’nın duyuruya eşlik eden görseli, üretilmiş içerik olarak işaretleniyor. Tasarım izleniminde dışa açılan kuyruk yüzeyleri, kokpitin üzerinde kabarcık biçimli saydam örtü ve savaş uçağını andıran kanatlar bulunuyor. Uçağın büyük bölümü bulutların içinde kalıyor. Görsel, tamamlanmış bir örneğin fotoğrafı yerine önerilen uçağın nasıl görünebileceğini anlatan bir çizim sunuyor. Duyuruya ilişkin haberde Fractal’ın yapımcısı veya üreticisi belirtilmiyor.[2]
İlk NASA uçuşu iki yıl içinde bekleniyor
NASA yöneticisi Jared Isaacman, uçağın ajans bünyesindeki ilk uçuşunu iki yıl içinde beklediğini söyledi. Ajans Fractal’ı deneysel X uçakları geleneği içinde konumlandırıyor. Bu geçmişte 1947’de ses hızını aşan Bell X-1, yüksek hızlı X-15 ve daha düşük sonik patlama için geliştirilen X-59 programı bulunuyor. Söz konusu programlar, yeni uçağın uçuş araştırmalarında üstlenmesi öngörülen görevin geçmişini oluşturuyor.[1]
Bu takvim, ajans yöneticisinin NASA bünyesindeki ilk uçuşa ilişkin beklentisini ifade ediyor. NASA’nın Havacılık Bölümü yöneticisi Laurie Grindle, programı anlatırken ajansın havacılık teknolojisi geliştirmek için uzun süredir X uçaklarından yararlandığını vurguladı. Yeni platformdaki esneklik, araştırma uçağının kendi düzenine ve üzerinde yürütülmesi amaçlanan deneylere ilişkin.[1]
