Eigen RadarBilim
Analiz

Chandra, dev yıldızın tekrarlayan parlamalarını yoğun bir yoldaşla ilişkilendirdi

Tekrar tekrar parlayan dev bir yıldızdan gelen X-ışınları, çevresindeki maddeyi çeken yoğun bir yoldaşa işaret ediyor. Hakemli gözlemsel araştırma, sistemi dev bir yıldız ile yoğun bir yıldız kalıntısından oluşan çiftler arasına yerleştiriyor. Ölçümler kara delik veya nötron yıldızı yorumunu destekliyor; yoldaşın kütlesi ölçülemediği için bu iki olasılık henüz birbirinden ayrılamıyor.

Bilim··Sabah
Tekrarlayan patlamalar gösteren AT 2016blu sisteminin bulunduğu NGC 4559 galaksisinin, yıldız diski ve düzensiz sarmal yapısını gösteren geniş görünümü.

X-ışınları yoğun bir yoldaşa işaret ediyor

Dev bir yıldızın tekrarlayan parlamalarına, yanında bulunan yoğun bir yıldız kalıntısı açıklama getiriyor. Önerilen modele göre yoldaş, büyük yıldızdan gelen maddeyi kendine çekiyor; madde ona doğru düşerken enerji açığa çıkıyor.[1], [2]

NGC 4559 galaksisindeki AT 2016blu adlı sistemi, NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi mart ayındaki görünür ışık parlaması sırasında saptadı. Hakemli gözlemsel araştırma, sıradan yıldız rüzgârlarının çarpışmasından çok, yoğun bir cismin üzerine madde birikmesi yorumunu destekliyor.[1]

Yıldız yok olmadan yeniden parlıyor

Gözlemciler 2012’den hazirana kadar yaklaşık 113 günlük aralıklarla tekrarlayan 27 parlama saptadı. Yıldız bu olaylarda yok olmadığı için sistem süpernova taklitçisi olarak sınıflandırılıyor. Önceki ölçümler, büyük yıldızın kütlesini Güneş’inkinin en az 33 katına yerleştiriyor. Dört güne yayılan beş Chandra gözleminin hepsinde X-ışınları saptandı. Işınım gücü değerleri, ölçüm belirsizlikleri içinde birbiriyle uyumluydu.[1]

Yoldaşın kimliği henüz belirlenemedi

Saptanan ışınım gücü, 2001–2002 arşiv gözlemlerinden çıkarılan üst sınırın yaklaşık 100 katıydı. Güçlü ve yüksek enerjili ışınım, kara delik ya da nötron yıldızına işaret ediyor. Tayf çizgilerinden yörünge hareketine dayalı güvenilir bir kütle çıkarılamadı. X-ışını fotonları da nötron yıldızlarına özgü düzenli atımları aramaya yetmedi. Kısa gözlem süresi, parlamanın en yüksek anının yakalanıp yakalanmadığını da belirsiz bırakıyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNASA / Chandra X-ray CenterTekrarlayan yıldız parlamaları, kompakt bir yoldaşa madde akışıyla açıklandı↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıscinexxDev yıldızın tekrarlayan parlamalarını bir yıldız kalıntısı tetikliyor olabilir↩