Atom katmanlarında Kondo fiziğiyle uyumlu, ayarlanabilir yalıtkanlık görüldü
Atom inceliğindeki malzemelerin üst üste konduğu yapıda, yerelleşmiş manyetik momentlerle hareketli yük taşıyıcılarının etkileşimine uyan yalıtkanlık görüldü. Hakemli düşük sıcaklık deneyinde elektrik kapılarıyla yüklerin iki katmana dağılımı ayarlandı. Manyetik alanın güçlendirilmesi ve ısınma, bu özelliği ortadan kaldırdı. Ayarlanabilir yapı, genellikle daha karmaşık hacimli malzemelerde incelenen kuantum durumunu denetimli koşullarda araştırma olanağı veriyor.
Bilim··Akşam
Elektrik kapıları hareketli ve yerelleşmiş yükleri ayırdı
Hakemli deneyde, ince yarı iletken katmanlarından oluşan ayarlanabilir yapıda Kondo fiziğiyle uyumlu elektriksel yalıtkanlık bulundu. Bir tungsten disülfür tabakası, iki tungsten diselenür katmanının üzerine yerleştirildi. Örtüşen desenler, atom aralıklarından daha büyük ölçekte tekrarlanan moiré örgüsünü oluşturdu. Katmanlardan biri görece yerelleşmiş, diğeri daha hareketli yük taşıyıcılarına olanak verdi. Elektrik kapıları, yüklerin dağılımını değiştirerek aralarındaki etkileşimin ayarlanmasını sağladı.[1]
Manyetik alan yalıtkan özelliği ortadan kaldırdı
Moiré hücresi başına toplam iki delik bulunduğunda, yüklerin katmanlar arasında belirli dağılımlarında yalıtkan özellik ortaya çıktı. Delik, pozitif yük taşıyıcısı gibi davranan elektron eksikliğini anlatıyor. Mikrodalga empedans mikroskobuyla yerel iletkenlik ölçüldü. Yaklaşık 6 kelvinde manyetik alan 6,3 tesla dolayına ulaştığında bu özellik kayboldu; başka ilişkili yalıtkan durumlar çok az değişti. Önerilen Kondo açıklaması, hareketli yüklerle yerel manyetik momentlerin etkileşimine dayanıyor.[1]
Isınma ve enerji ölçümleri yorumu sınadı
Manyetik alan yokken sıcaklık yaklaşık 35 kelvine çıktığında özellik ortadan kalktı. Kimyasal potansiyeli algılayan grafen kapıyla yaklaşık 3,5 milielektronvoltluk enerji aralığı ölçüldü; belirsizlik 0,3 milielektronvolttu. Periyodik Anderson modeli de gözlenen davranışla uyum sağladı. Düşük sıcaklık düzeneğindeki bu gözlemler, Kondo yalıtkanına ilişkin işaretler olarak sunuluyor. Manyetik alanla gerçekleşen geçiş yorumlanırken, yalıtkanın metalik hale gelmesini açıklayabilecek başka mekanizmaların da değerlendirilmesi gerekiyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.