Devon Adası’nın kaya kanallarında eski taşkınların izleri bulundu
Kanada’nın Devon Adası’ndaki birbirine bağlı kaya kanalları, buz örtüsü altında tekrarlanan güçlü su akışlarıyla uyumlu yer şekilleri taşıyor. Hakemli araştırma, kanalları saha gözlemleri, uydu görüntüleri ve lazer taramalarıyla inceledi. Farklı aşınma düzeyleriyle ani eğim değişimleri taşkın yorumunu destekliyor. Olayların yaşı, akışın debisi ve erime suyunun kaynağı ise henüz belirlenmiş değil.
Bilim··Akşam
Kaya labirenti eski su yollarını korudu
Kanada’nın Arktik bölgesi Nunavut’taki Devon Adası’nda ana kaya içine oyulmuş kanallar, ayrılıp yeniden birleşen ağlar oluşturuyor. Hakemli bir yerbilim araştırması, labirenti andıran bu ağları eski Innuitian Buz Örtüsü’nün altındaki su yollarının izleri olarak inceledi. Ada, son buzul döngüsünde birden fazla buz ilerlemesi yaşadı. Saha gözlemleri ve uzaktan algılama verileri, çeşitli yüksekliklerde aşınma yüzeyleriyle kanallardaki keskin eğim değişimlerini ortaya koydu.[1]
Lazer taramaları kanal yüzeylerini ayrıntılandırdı
Araştırmada 2022 ve 2024 saha çalışmalarının bulguları, önceki gözlemler ve uydu görüntüleri birleştirildi. Labirent kanallarının 650 m uzunluğundaki kesimi 2 gün boyunca geçildi. Yerden ve havadan alınan lazer ölçümleri ayrıntılı yükselti modelleri sağladı. Labirentte ve başka bir kanal bölümünde çözünürlük 0,25 m düzeyine ulaştı. Arazi çalışması sırasında karla kötü hava, bazı alanların yakından incelenmesini sınırladı.[1]
Birden fazla aşınma düzeyi, kısa taşkınların giderek daha alçak yollar oyduğu yorumuyla uyumlu bulundu. Antarktika’da ve Washington eyaletinde taşkınlarla şekillenmiş arazilerle yapılan karşılaştırmalar bu yorumu destekledi. Devon’daki daha küçük kanallar, daha düşük büyüklükte akışlara işaret ediyordu. Araştırmacılar debiyi, olayların yaşını veya erime suyunun kaynağını belirlemedi. Önceki buzullaşmalardan kalan ve sonradan değişen yer şekilleri de bugünkü araziye katkıda bulunmuş olabilir.[1]