Eigen RadarBilim
Analiz

Buzullar küçüldükçe İtalya’da Yukarı Adige’ye kurak yazlarda daha az su akıyor

İtalya Alpleri’ndeki Yukarı Adige Havzası’nı inceleyen hakemli araştırmaya göre 2022 kuraklığında yazın nehre akan suyun yüzde 8’i buzullardan geldi. Benzer sıcaklıkların görüldüğü 2003 yazında bu pay yüzde 12’ydi. Araştırmacılar, buzul alanındaki küçülmenin yaz akışına etkisini hesapladı. Havza, buzullar su kaybettikçe yaz aylarında yağışa ve kar örtüsüne daha çok bağımlı hale geliyor.

Bilim··Akşam
İtalya’nın doğu Alpleri’ndeki yukarı Adige havzasında gerileyen bir buzul dili, açığa çıkmış kuru moren kayaları ve çakıllı yatakta akan sığ bir yaz erime suyu deresi.

2022 kuraklığında eriyen buzun akışa katkısı daha düşüktü

İtalya’daki Eurac Research araştırma merkezi ve Padova Üniversitesi’nden bilim insanları, ülkenin doğu Alpleri’nde yer alan Yukarı Adige Havzası’nın yaz akışını inceledi. Hakemli çalışmada kullanılan modele göre 2022 kuraklığında yazın nehre ulaşan suyun yüzde 8’i eriyen buzullardan geldi. Benzer biçimde sıcak ve kurak geçen 2003 yazında buzulların payı yüzde 12’ye ulaştı.[1]

Model, buzulların 26 yılda ne kadar küçüldüğünü hesapladı

Ekip 1997’den 2022’ye kadar geçen 26 yılda yağışı, kar örtüsünü ve buz erimesini ayrı ayrı izledi. Hesaba göre bu dönemde buzullar yaklaşık 49 kilometrekare alan kaybetti. Araştırmacılar modeli bir kez de buzul alanını 1997’deki haliyle sabit tutarak çalıştırdı. Buzulların küçüldüğü hesapta 2022 yazındaki toplam akış, buzul alanının sabit kaldığı hesaba göre yaklaşık yüzde 6 daha düşüktü.[1]

Daha serin geçen 2005 kuraklığında buzlar daha az eridi

Araştırmacılar daha serin geçen 2005 kuraklığını da inceledi. O yıl serin hava buz erimesini sınırladı ve su açığı havzanın batısında daha belirgin hale geldi. Havzanın yüksek kesimlerinde baraj gölleri ve hidroelektrik santralleri, vadi tabanında ise sulanan elma bahçeleri ve üzüm bağları bulunuyor. Yaz akışı, havzadaki bu farklı su kullanımları için önem taşıyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNatural Hazards and Earth System SciencesYukarı Adige’de küçülen buzullar yaz kuraklığını daha az hafifletiyor↩1↩2↩3