Yapay zekâ içeriği için iki şeffaflık mimarisi aynı gün devreye girdi
Avrupa Birliği etkileşim, etiket ve makinece okunabilir işaretleri birlikte düzenlerken Kaliforniya büyük sağlayıcılara saptama aracı, görünür bildirim seçeneği ve sağlayıcıya özgü gizli işaret getiriyor.
Yapay Zekâ··Öğle
Avrupa Birliği üç görünürlük katmanını birlikte açtı
Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası'nın yeni şeffaflık yükümlülükleri 2 Ağustos'ta uygulanmaya başladı. Avrupa Komisyonunun duyurusu, kullanıcı ile sistem arasındaki etkileşimden başlayıp yayımlanan içeriğin daha sonra saptanmasına uzanan üç ayrı katman tanımlıyor. Sohbet robotları ve insanlarla doğrudan etkileşen diğer sistemler, karşılarındaki kişiye bir insanla değil yapay zekâyla konuştuğunu bildirecek. Yapay zekâyla üretilmiş veya değiştirilmiş görüntü, video ve ses niteliğindeki derin sahteler etiketlenecek. Aynı içerik, otomatik saptama için makinece okunabilir işaret de taşıyacak. Uygulama yalnızca Komisyon içindeki Yapay Zekâ Ofisine bırakılmıyor; ulusal makamlar da süreçte yer alıyor. Komisyon, yapay zekâ içeriğinin şeffaflığına ilişkin gönüllü uygulama ilkelerini 180'den fazla kuruluşun imzaladığını belirtiyor. Bu ilkelere katılım isteğe bağlı, yasadaki yükümlülükler ise zorunlu. Duyuru ceza tutarı vermiyor ve bir geçiş dönemi tarif etmiyor; 2 Ağustos'u kuralların uygulanmaya başladığı tarih olarak sunuyor.[1]
Kaliforniya yükümlülüğü büyük sağlayıcıya bağlıyor
Kaliforniya'da aynı gün işlerlik kazanan yasa, ayda bir milyondan fazla ziyaretçi veya kullanıcıya ulaşan ve eyalette kamuya açık üretken yapay zekâ sistemlerinin sağlayıcılarını kapsıyor. Bu sağlayıcılar kişisel veri toplamadan çalışan, ücretsiz ve herkese açık bir içerik saptama aracı sunacak. Kullanıcıya, sistemin ürettiği görüntü, video veya sese görünür bir yapay zekâ bildirimi ekleme seçeneği verilecek. İçeriğin içine ayrıca sağlayıcının adı, sistem sürümü, üretim zamanı ve tekil kimlik taşıyan gizli bir işaret gömülecek. Bu işaret yalnızca onu ekleyen sağlayıcının aracıyla saptanabiliyor. Lisans alan üçüncü taraf, bildirim özelliğini korumak zorunda; özelliği devre dışı bırakan bir değişiklik yapılırsa lisansın 96 saat içinde iptal edilmesi gerekiyor. Yasa günlük ve ihlal başına 5.000 dolar ceza öngörüyor. Ayrı yükümlülükler büyük çevrimiçi platformlar ve model ağırlığı barındıran platformlar için 1 Ocak 2027'de, görüntü veya ses kaydeden cihaz üreticileri için 1 Ocak 2028'de başlayacak.[2]
Ortak amaç, farklı teknik bağlantılar
İki rejim de yapay zekâyla üretilen veya değiştirilen içeriğin kaynağını sonradan anlaşılabilir kılmaya çalışıyor, fakat teknik ve kurumsal bağlantıları aynı değil. Avrupa Birliği düzeni, insanla doğrudan etkileşen sistemlerin kendini tanıtmasını, derin sahtelerin etiketlenmesini ve içerikte otomatik saptamaya uygun makinece okunabilir işaret bulunmasını birlikte ele alıyor. Kaliforniya ise belirli büyüklüğün üzerindeki sağlayıcıya kendi ücretsiz saptama aracını sunma görevi veriyor; görünür bildirimi kullanıcı seçeneği olarak kuruyor ve gizli işareti yalnızca sağlayıcının aracıyla okunabilir hâle getiriyor. Avrupa Komisyonunun metni 180'den fazla kuruluşun katıldığı gönüllü ilkeler ile zorunlu hukuk kuralını ayırırken, Kaliforniya metni günlük 5.000 dolar tutarında yaptırımı ve lisans özelliği bozulduğunda 96 saatlik iptal süresini açıkça yazıyor. İki yaklaşım aynı gün başlasa da biri etkileşim ve içerik türleri boyunca ortak yükümlülükler kuruyor; diğeri sağlayıcının ölçeği, kendi saptama aracı ve sonraki platform-cihaz takvimi üzerinden ilerliyor. Bu ayrım, saptamanın kim tarafından ve hangi teknik araçla yapılacağını da değiştiriyor.[1], [2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
