Eigen RadarEkonomi
Analiz

Piyasalarda işlem, denetim ve yetki sınırları

UBS'e verilen kara para aklama cezası, Hindistan'ın yeni kapanış açık artırması ve ABD gümrük vergisi davası, piyasa kurallarının üç ayrı uygulama alanını gösteriyor.

Ekonomi ve Piyasalar··Sabah
Saydam makine salonunda tek ışıklı akışın koyu tortuyu ayıran filtre yatağından, zamanlı çökeltme haznesinden ve iki yandan kavrayan kelepçe kavşağından geçişi

UBS için ikinci yaptırım ve geriye dönük inceleme

ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Mali Suçları Araştırma Ağı, UBS Financial Services'a Banka Sırrı Yasası'nı kasten çiğnediği gerekçesiyle 125 milyon dolar ceza verdi. UBS Financial Services, etkili bir kara para aklamayla mücadele programı kurup sürdürmediğini ve şüpheli işlem bildirimlerini yapmadığını kabul etti. FinCEN'e göre şirket, toplam değeri 10 milyar dolar değerini aşan 50.000'den fazla döviz havalesini uygun biçimde izlemedi. Aynı şirket Aralık 2018'de otomatik izleme sistemindeki zayıflıklar nedeniyle 14,5 milyon dolar ceza almış ve sorunları gidermeyi taahhüt etmişti. Yeni uzlaşma kararı, fark edilmemiş şüpheli işlemleri belirlemek ve bildirmek için üçüncü taraf eliyle geriye dönük inceleme yapılmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca kara para aklamayla mücadele programı bağımsız bir incelemeden geçirilecek; öncelikli alanlar ABD'nin güneybatı sınırı ve karteller, İran, Rusya ve Venezuela olarak belirlendi. İnceleme başarıyla tamamlanır ve öneriler uygulanırsa, bu çalışma için yapılan giderleri karşılamak üzere cezanın 15 milyon dolar tutarına kadar olan bölümü silinebilecek. Yaptırım, para cezasını geçmiş işlemlerin yeniden taranması ve programın bağımsız değerlendirilmesiyle birleştiriyor.[1]

Hindistan kapanış fiyatını tek açık artırmada oluşturuyor

Hindistan Sermaye Piyasası Kurulu ile ulusal ve Bombay borsaları, 3 Ağustos'tan itibaren türev sözleşmesi bulunan hisselerde işlem gününün son bölümünü değiştirdi. Bu hisselerde sürekli işlem 15.15'te sona eriyor; 15.15 ile 15.35 arasındaki kapanış açık artırmasında alış ve satış emirleri tek bir pencerede toplanıyor. Eşleştirme sistemi en yüksek işlem hacminin buluştuğu tek denge fiyatını belirliyor ve bu fiyat nakit piyasadaki resmî kapanış oluyor. Yeni yöntem, türev sözleşmeli hisselerde resmî kapanışı son otuz dakikanın hacim ağırlıklı ortalama fiyatıyla belirleyen önceki uygulamanın yerini aldı. Aktif türev sözleşmesi bulunmayan hisselerde sürekli işlem 15.30'a kadar eskisi gibi sürüyor. Hisse senedi türevlerinde işlem süresi ise on dakika uzatılarak 15.40'a çıkarıldı. Türev kapanış fiyatı için kullanılan hacim ağırlıklı ortalama fiyat penceresi de 15.10–15.40 aralığına taşındı. Uygulamanın kapsamı tüm hisseler değil; yalnızca aktif türev sözleşmesi bulunan nakit piyasa hisseleri yeni açık artırma yöntemine giriyor.[2]

Yirmi beş eyalet gümrük vergilerinin usulüne itiraz ediyor

New York öncülüğündeki 25 eyalet, ABD yönetiminin 23 Temmuz'da 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. maddesine dayanarak uygulamaya koyduğu gümrük vergilerinin iptali için Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne başvurdu. Davacılar, yönetimin mart ayında 59 ülke ile Avrupa Birliği hakkında zorla çalıştırma uygulamalarına ilişkin soruşturma başlattığını ve incelemeleri üç aydan kısa sürede tamamladığını belirtiyor. Başvuruya göre tek ülkeye yönelik benzer 301. madde incelemeleri genellikle sekiz ay ile bir yıl arasında sürüyor. Eyaletler, vergilerin açıklanan amaçla anlamlı bağ kurmadığını, keyfi uygulandığını ve sunulan görüşlerin yeterince değerlendirilmediğini savunuyor. Mahkemeden vergilerin hukuka aykırı olduğunun ilan edilmesi isteniyor; bu aşamada başvuruda yer alan iddialar henüz bir mahkeme kararı değil. Aynı günlerde görülen UBS yaptırımı, Hindistan'daki kapanış yöntemi ve bu gümrük vergisi davası farklı kurumlara ve farklı hukuki araçlara dayanıyor. FinCEN geçmiş uyum eksikliği için ceza ve düzeltme yükümlülüğü getiriyor; Hindistan düzenleyicileri fiyat oluşumunun günlük yöntemini değiştiriyor; eyaletler ise yürütmenin vergi koyarken izlediği yetki ve usulü yargıya taşıyor. Üçü, finansal işlemler ile ticaretin kurallarına ilişkin farklı uygulamaları gösteriyor.[3], [1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıFinCENFinCEN, UBS Financial Services'a 125 milyon dolar ceza kesti↩1↩2
  2. Haber kaynağıGujarat SamacharHindistan borsalarında kapanış fiyatı artık açık artırma seansıyla belirleniyor↩1↩2
  3. Haber kaynağıNew York State Attorney GeneralYirmi beş eyalet, 23 Temmuz'da yürürlüğe konan gümrük vergilerine karşı dava açtı↩