Ticaret dengeleri açıklanırken gümrük vergileri mahkemede
ABD açığının daralması ve Kanada'nın dördüncü fazlası haziran ticaret akımlarını piyasalar için gösterirken, 25 eyalet temmuzda yürürlüğe giren gümrük vergilerinin usulünü mahkemeye taşıdı.
Ekonomi ve Piyasalar··Akşam
ABD açığı iki ticaret akımı da gerilerken daraldı
ABD'nin mal ve hizmet açığı haziranda 73,3 milyar dolar oldu; mayıs ayının revize edilmiş 77,6 milyar dolar düzeyine göre 4,4 milyar dolar daraldı. Aylık değişimin bileşimi, yalnızca açık toplamından daha ayrıntılı bir görünüm veriyor. İhracat yüzde 0,9 azalarak 314,7 milyar dolar seviyesine, ithalat yüzde 1,8 azalarak 388,0 milyar dolar seviyesine indi. Böylece hazirandaki daralma, dış satımın büyümesiyle değil, dış alımın daha hızlı gerilemesiyle birlikte geldi. Yılın ilk yarısı ise daha uzun dönemli ve farklı bir bileşim sundu: mal ve hizmet açığı 2025'in aynı dönemine göre 189,3 milyar dolar, yani yüzde 33,8 azaldı; ihracat yüzde 11,7, ithalat yüzde 0,4 arttı. Aylık veri ile yarıyıl toplamı bu nedenle aynı yöndeki açık değişimini farklı akımlarla üretiyor. Haziran rakamları, ABD'nin o ay dışarıdan daha az alım yaptığını ve dışarıya satışının da azaldığını gösterirken, ilk altı aylık karşılaştırma dış satım artışının belirgin biçimde daha güçlü olduğunu ortaya koyuyor. Bu ayrım, piyasalarda takip edilen dış denge daralmasını tek başına ticaret hacminde genel bir genişleme olarak okumayı engelliyor.[1]
Kanada dördüncü aylık fazlasını verdi
Kanada'nın haziran mal ticareti dengesi, ABD verisinden farklı bir aylık yapı gösterdi. Fazla, mayıstaki 3,7 milyar düzeyinden 3,9 milyar Kanada dolarına çıkarak üst üste dördüncü aylık fazla oldu. İhracat yüzde 0,4 artışla 77,5 milyar Kanada dolarına, ithalat yüzde 0,2 artışla rekor düzeyde 73,6 milyar Kanada dolarına ulaştı. Her iki akım da büyürken dış satımın biraz daha hızlı artması, fazlayı genişletti. Haziran aynı zamanda ihracatın üst üste beşinci kez arttığı aydı; bu beş aylık dönemdeki toplam artış yüzde 22,8 oldu. ABD ile ikili akımlar ise genel fazlanın içindeki başka bir hareketi ortaya koydu. Kanada'nın ABD'den ithalatı, bilgisayar ve bilgisayar çevre birimi alımlarındaki yükselişle birlikte yüzde 3,0 artarak rekor kırdı. Buna karşılık Kanada'nın ABD karşısındaki ticaret fazlası 11,1 milyar düzeyinden 10,0 milyar Kanada dolarına geriledi. Genel denge genişleyen bir fazla verirken en büyük ticaret ortağına karşı fazla daraldı; aynı ay içinde toplam ülke dengesi ile ikili denge farklı yönlere gitti. Yerel para birimi cinsinden bu sayılar, piyasa takibinde aylık mal akımı bileşimini netleştiriyor.[2]
Mahkeme başvurusu temmuz vergilerinin usulüne yöneldi
Ticaret verileri yayımlanırken New York öncülüğündeki 25 eyalet, yönetimin 23 Temmuz'da uygulamaya koyduğu gümrük vergilerinin iptalini Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nden istedi. Dava, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. maddesinde öngörülen usul koşullarının yerine getirilmediğini savunuyor. Eyaletlere göre soruşturmalar martta duyuruldu ve benzer incelemelerin olağan sekiz ile on iki aylık süresine karşılık üç aydan kısa zamanda tamamlandı. Başvuru ayrıca vergiler ile açıklanan zorla çalıştırmayla mücadele amacı arasında anlamlı bir bağ bulunmadığını, ülke ve ürünlere göre uygulamanın keyfî olduğunu ve sunulan görüşlerin yeterince değerlendirilmemesi nedeniyle İdari Usul Yasası'na uyulmadığını ileri sürüyor. Bu iddialar mahkemenin henüz karara bağladığı bulgular değil, eyaletlerin hukuki savlarıdır. Zaman çizelgesi ticaret rakamlarının kapsamını da belirliyor: ABD ve Kanada açıklamaları haziran akımlarını ölçüyor, dava konusu vergiler ise 23 Temmuz'da yürürlüğe girdi. Dolayısıyla bu haziran dengeleri yeni vergilerin sonucunu ölçmüyor. Aynı haftadaki veri açıklamaları ile dava, yakın geçmişteki ticaret akımlarını ve izleyen ayda o akımları çevreleyen gümrük vergisi düzeninin hukuki durumunu piyasa gündeminde birlikte öne çıkarıyor.[1], [2], [3]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
