Piyasalarda yapay zekâ primi ile emlak iştahı ayrışıyor
Büyük teknoloji değerlemeleri büyüme beklentileriyle yeniden ölçülürken yapay zekâ işlemi sektör sektör çözülüyor; Çin’de lüks konut talebi ve Kore’de açığa satış, risk iştahının eşit dağılmadığını gösteriyor.
Ekonomi ve Piyasalar··Akşam
Büyük teknolojide fiyat etiketi geriledi, büyüme beklentisi yükseldi
Fiyat-kazanç oranına göre teknoloji değerlemeleri geriledi, buna karşın fiyatlara yazılan gelecek büyüme yükseldi; Goldman Sachs Global Investment Research bu bileşimi Global Strategy Views raporunda değerleme balonundan çok bir kâr balonu olarak tanımlıyor. Rapora göre fiyatlara yazılan ileriye dönük büyüme, sektörün on yıllık bileşik yıllık kâr büyümesi 2000 civarındaki zirveleri aşmış olsa da dot-com döneminin tepe noktasının hâlâ epey altında. Hiper ölçekli şirketler finansal krizden sonraki yaklaşık on yıl boyunca düşük sermaye yoğunluğuyla çalıştı; ChatGPT’nin ardından gelen sermaye harcaması serbest nakit akışlarını aşındırdı ve onları borç ile hisse senedi piyasalarına yöneltti. ABD’nin en büyük beş hissesi, 2017’den bu yana koruduğu primin ardından şimdi S&P 500’deki diğer 495 hisseden yalnızca bir miktar yüksek fiyat-kazanç oranıyla işlem görüyor. En sert düzeltmeyi yazılım yaşadı: küresel fiyat-kazanç primi yüzyıl başındaki yaklaşık yüzde 200 düzeyinden yüzde 20 civarına indi; öncülük ise kârları döngüsel olan bellek ve yonga şirketlerine geçti.[1]
Yapay zekâ işlemi sektör sektör çözülüyor
BCA Research’ün eski baş stratejisti Dhaval Joshi, yararlı sorunun bugün hangi yapay zekâ balonunun patladığı olduğunu savunuyor ve yazılım, gümüş ile yarı iletkenlerdeki hızlı spekülasyon ve düzeltme döngülerine işaret ediyor. Yazılım hisseleri beklenen verimlilik kazançlarıyla yükseldi, ardından yatırımcılar eylemci yapay zekânın abonelik gelirini tehdit ettiğine kanaat getirince geriledi. Gümüş, veri merkezi iletkenlerine yönelik taleple üç katına çıktı ve başka iletkenlerin yeterli olduğu görülünce yönünü değiştirdi. Yarı iletkenler varsayılan fiyatlama gücüyle yükseldi; yatırımcılar yonga üreticilerinin kalıcı bir üstünlüğü olup olmadığını sorgulayınca düşüşe geçti. Joshi balonu gidiş dönüşün büyüklüğü ve hızıyla tanımlıyor: haftalar veya aylar içinde bir servet kazanıp aynı hızla kaybetmek. Diziyi bitirebilecek üç riski sayıyor: reel faizlerde sert bir yükseliş, sermaye harcaması döngüsünün hızla çözülmesi ve derin bir durgunluk.[2]
Çin’de lüks konut, Kore’de açığa satış ayrışıyor
Risk iştahı emlak ve hisse piyasalarında da eşit dağılmıyor. Çin’de 30 milyon ile 50 milyon yuan arasındaki konutların satışı, teknoloji patlamasından kazanç sağlayan alıcılar daha iyi konuta geçerken 2026’nın ilk yarısında yüzde 38 arttı; analistler bu bölümün piyasanın tamamını çevirecek kadar büyük olmadığını söylüyor. Şanghay’daki Baonuo emlak şirketinin sahibi You Liangzhou, orta ve düşük gelirli hanelerin konut almaya temkinli yaklaştığını söyledi. Gayrimenkul ve bağlı sanayiler Çin’in ekonomik üretiminin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. Sektör, 2020 ortasında geliştiricilere borçlanma sınırı getirilmesinden bu yana baskı altında; China Evergrande Group’un temerrüdü bu krizin simgesi oldu ve lüks konut işlemleri ülke piyasasının küçük bir bölümünü oluşturuyor. Güney Kore’de açığa satış stoku salı günü itibarıyla yaklaşık 19 trilyon won, yani 13,4 milyar dolar düzeyindeydi; Korea Exchange verilerine göre bu, önceki ay sonundaki 16,73 trilyon wona kıyasla yüzde 14 artış. Açığa satış şubat sonunda 15 trilyon won, mart başında 12 trilyon won, haziran başında ise 23 trilyon wondu. Yapay zekâ yatırımlarının kârlılığına ve bunun çip talebine etkisine ilişkin kuşkuların tetiklediği önceki aydaki satış dalgasının ardından, gösterge Kospi endeksi bu ay yüzde 6, teknoloji ağırlıklı Kosdaq yüzde 20 yükseldi. Yatırımcılar toparlanmanın hızından çekiniyor ve çip üretiminde döngünün zirve yapıp yapmadığından hâlâ emin değil. Büyük teknoloji çarpanlarının yeniden ayarlanması, sektör sektör yapay zekâ düzeltmeleri, Çin lüks konut talebi ve Kore açığa satışı, risk iştahının piyasalar ve varlık sınıfları arasında eşit dağılmadığını gösteriyor.[3], [4]
