Hane bilançolarında gecikme, enflasyon ve kredi yükü birikiyor
Haneler, gecikmiş borçlar büyür ve enerji faturaları enflasyonu yukarı iterken bir sigorta fonunun prim açığı ile artan kredi stokunun farklı piyasalara taşıdığı mali baskıyı birçok kanaldan hissediyor.
Ekonomi ve Piyasalar··Akşam
Arjantin’de gecikme oranı hızla yükseliyor
Universidad Austral ile danışmanlık şirketi Eco Go’nun merkez bankası verilerine dayanan çalışmasına göre Arjantin’de bireysel kredilerde gecikme oranı haziranda yüzde 17,5’e çıktı. Kredisi olan 20,4 milyon kişinin 5,3 milyon kadarı, yani yüzde 26,1’i ödemelerinde 90 günden fazla geride kaldı. Düzensiz bakiyeler 2024 yılının aralık ayında yüzde 3,6, bir yıl sonra yüzde 12,6 düzeyindeydi. Çalışma, karşılaştırmaların dikkatle yapılması gerektiğini belirtiyor: merkez bankası 2024 yılının temmuz ayında bildirilmesi zorunlu asgari borcu 1.000 pesodan 25.000 pesoya çıkardı. Yalnızca finansal sistemi kapsayan resmi oran mayısta yüzde 12,8 ile yirmi yılı aşkın sürenin en yüksek düzeyine ulaştı. Dijital cüzdanlar ve kart şirketlerini içeren banka dışı kredi verenler portföyün yüzde 14,1’ini elinde tutuyor ve bunlarda gecikme yüzde 31’e çıkıyor; bankalarda oran yüzde 15,2. Eco Go’dan Marina Dal Poggetto bozulmayı kredi döngüsünün durmasına, negatif reel faizden çıkışa ve taksitleri karşılamayan hane gelirlerine bağlıyor; özel bankalarda bireysel kredi faizi yüzde 55 ile yüzde 172 arasında, dijital cüzdanlarda yüzde 260’a kadar çıkıyor, yıllık enflasyon ise yüzde 33,8. Devlet Başkanı Javier Milei’nin hükümeti müdahale etmeyeceğini açıkladı.[1]
Britanya’da enerji tavanı enflasyonu yeniden yukarı çekiyor
Birleşik Krallık’ta hane bilançosundaki baskı, ödeme gecikmesinden çok enerji faturası ve enflasyon üzerinden okunuyor. Ekonomistler, Ofgem’in hane halkı enerji tavanını yüzde 13 yükseltmesinin ardından Office for National Statistics’in çarşamba günü açıklayacağı temmuz enflasyonunun yüzde 2,9 olmasını bekliyor; haziranda oran yüzde 2,6’ydı. RSM UK baş ekonomisti Thomas Pugh, tavan artışının manşet enflasyona yaklaşık 0,44 puan eklediğini, bunun bir bölümünün benzin ve motorindeki ucuzlamayla dengelendiğini tahmin ediyor. Politika faizini yüzde 3,75’te tutan Bank of England, enflasyonun yıl bitmeden yüzde 3,2’ye ulaşmasını bekliyor ve Orta Doğu’daki savaşın daha da tırmanması halinde oranın 2027 ortasında yüzde 4,5’e çıkabileceği uyarısını yaptı. Başbakan Andy Burnham ekimden itibaren tüketici elektrik faturalarındaki katma değer vergisini yılda ortalama 45 sterlin düşürdü ve İngiltere’de otobüs biletlerine 2 sterlin tavan koydu; banka bu adımların manşet enflasyonu 0,1 puan indirmesini bekliyor. Piyasalar eylülde faiz artışına dörtte bire yakın olasılık veriyor.[3]
Hindistan’da baskı işçi sigortası fonunun prim dengesinde görünüyor. Aktüeryal öngörülere göre Employees’ State Insurance Corporation’ın prim dengesi 2024-25 döneminde 404 crore rupi fazla verirken 2025-26’da 1.072 crore rupi açığa dönüyor; sağlanan yardımlar prim gelirini aştıkça açık 2028-29’da 7.686 crore rupiye çıkıyor. Prim gelirinin yılda yaklaşık yüzde 6 büyüyerek 19.414 crore rupiden 24.510 crore rupiye çıkması, sağlanan yardımların ise 16.833 crore rupiden 29.447 crore rupiye yükselmesi bekleniyor. Sağlık harcaması yılda yüzde 15, doğum yardımları yüzde 25, bakmakla yükümlü olunan kişilere yönelik yardımlar yüzde 17,25 artıyor. Faiz geliri genel fazlayı koruyor; ancak bu fazla 2025-26’daki 7.099 crore rupiden 2028-29’da 1.972 crore rupiye iniyor. Güney Kore’de hane halkı borç stoku ikinci çeyrekte 2.000 trilyon wonu, yani 1,41 trilyon dolar düzeyini aştı; sektör kaynaklarının Yonhap’a aktardığına göre bunu konut teminatlı krediler ve hisse almak için alınan borçlar sürükledi. Hane halkı borcu mart sonunda 1.993 trilyon won ile rekor düzeye ulaşmıştı; tüm finans kuruluşlarındaki stokun ikinci çeyrekte en az 21 trilyon won arttığı tahmin ediliyor. Konut soğutma adımları konut talebini zayıflatmadı; hisse alım kredileri borsadaki yükselişle tırmandı. 2025’in tamamında hane halkı borcu 56,1 trilyon won, yani yüzde 2,9 arttı. Arjantin’deki gecikmeler, Britanya’daki enerji enflasyonu, Hindistan’daki prim açığı ve Kore’deki kredi stoku, hane bilançosu baskısının farklı mali kanallardan biriktiğini gösteriyor.[2], [4]
